Ραγδαία άνοδο καταγράφουν οι διαγνώσεις ψυχικών διαταραχών στα παιδιά, με το άγχος να αναδεικνύεται στη συχνότερα αυξανόμενη αιτία ανησυχίας για γονείς και παιδιάτρους. Μέσα σε δέκα χρόνια, οι σχετικές διαγνώσεις σε επισκέψεις πρωτοβάθμιας παιδιατρικής φροντίδας αυξήθηκαν κατά 300%, αντανακλώντας είτε την επιδείνωση των αναγκών ψυχικής υγείας των παιδιών είτε τη βελτίωση της έγκαιρης ανίχνευσής τους – ή, πιθανότερα, έναν συνδυασμό των δύο.
Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open και ανέλυσε στοιχεία ασφαλιστικών καταγραφών από την πολιτεία της Μασαχουσέτης των Ηνωμένων Πολιτειών για την περίοδο 2014-2023.
Οι ερευνητές αξιοποίησαν βάση δεδομένων που περιλαμβάνει ασφαλιστικές και ιατρικές καταγραφές τόσο από το δημόσιο πρόγραμμα Medicaid όσο και από ιδιωτικές ασφαλίσεις. Η ανάλυση κάλυψε παιδιά ηλικίας από 1 έως 18 ετών και βασίστηκε σε περισσότερα από 37 εκατομμύρια σημεία δεδομένων.
Συνολικά, η μελέτη περιέλαβε σχεδόν 1,85 εκατομμύρια διαφορετικά παιδιά κατά τη διάρκεια της δεκαετίας. Το δείγμα ήταν σχεδόν ισομερώς κατανεμημένο μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, με μέση ηλικία περίπου 9,5 ετών, ενώ πάνω από το 41% των παιδιών ήταν ασφαλισμένα μέσω του Medicaid.
Το άγχος κατέγραψε τη μεγαλύτερη έκρηξη
Στις αρχές του 2014, οι διαγνώσεις άγχους εμφανίζονταν περίπου στο 1,7% των επισκέψεων πρωτοβάθμιας παιδιατρικής φροντίδας. Μέχρι τις αρχές του 2023, το ποσοστό είχε εκτιναχθεί στο 6,1%.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ όλων των ψυχικών διαταραχών που εξετάστηκαν στη μελέτη, μετατρέποντας το άγχος από σχετικά σπάνιο εύρημα σε μία από τις συχνότερες διαγνώσεις που συνοδεύουν πλέον τις επισκέψεις στα παιδιατρικά ιατρεία.
Η ΔΕΠΥ παραμένει η συχνότερη διάγνωση
Παρά τη θεαματική άνοδο του άγχους, η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) διατηρήθηκε ως η συχνότερη ψυχική διαταραχή που καταγραφόταν στις επισκέψεις πρωτοβάθμιας φροντίδας καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας.
Οι σχετικές διαγνώσεις αυξήθηκαν από περίπου 5% των επισκέψεων το 2014 σε 6,7% το 2023.
Παράλληλα, αυξητική πορεία κατέγραψαν και άλλες καταστάσεις:
- οι διαγνώσεις διαταραχών του αυτιστικού φάσματος αυξήθηκαν από 0,5% σε 2% των επισκέψεων,
- η κατάθλιψη από 1,2% σε περίπου 1,6%,
- οι διαταραχές που σχετίζονται με τραύμα και στρες από 0,8% σε περίπου 1,6%.
Περισσότερες διαγνώσεις, λιγότερες επισκέψεις
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης είναι ότι η συνολική συχνότητα των παιδιατρικών επισκέψεων μειώθηκε ελαφρώς την ίδια περίοδο.
Ειδικότερα, από περίπου 58,9 επισκέψεις ανά 100 παιδιά στις αρχές του 2014, ο αριθμός υποχώρησε στις 54,8 επισκέψεις ανά 100 παιδιά το 2023.
Δηλαδή, οι παιδίατροι έβλεπαν συνολικά λιγότερους ασθενείς, όμως όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των επισκέψεων αφορούσε ζητήματα ψυχικής υγείας.
Τι κρύβεται πίσω από την αύξηση
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για τα ακριβή αίτια της τάσης.
Όπως σημειώνουν, η αύξηση ενδέχεται να αντανακλά τόσο την πραγματική άνοδο των προβλημάτων ψυχικής υγείας στα παιδιά, όσο και τη βελτίωση της ικανότητας των παιδιάτρων να τα εντοπίζουν και να τα καταγράφουν συστηματικά.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται στη μελέτη, περίπου το 28% των παιδιών στις ΗΠΑ αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή, ενώ σχεδόν τα μισά από όσα χρειάζονται θεραπεία δεν λαμβάνουν την απαιτούμενη υποστήριξη.
Οι συγγραφείς της μελέτης υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω εκπαίδευση των παιδιάτρων σε θέματα ψυχικής υγείας, καθώς και για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων μοντέλων φροντίδας, όπου επαγγελματίες ψυχικής υγείας θα συνεργάζονται άμεσα με τα παιδιατρικά ιατρεία.
Καθώς το άγχος, η ΔΕΠΥ και η κατάθλιψη εμφανίζονται πλέον όλο και συχνότερα στα εξεταστήρια της πρωτοβάθμιας φροντίδας, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ενίσχυση των δομών αυτών δεν αποτελεί απλώς ζήτημα πολιτικής υγείας, αλλά πρακτική αναγκαιότητα για την έγκαιρη υποστήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους.
