Στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έγινε σήμερα η παρουσίαση της νέας πύλης ανοικτών δεδομένων Data.gov.gr, η οποία θα αποτελέσει το κεντρικό σημείο πρόσβασης σε δεδομένα του ελληνικού Δημοσίου για πολίτες, ερευνητές, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και οργανισμούς.
Κεντρικό μήνυμα της παρουσίασης ήταν ότι τα ανοικτά δεδομένα δεν αποτελούν πλέον μια θεωρητική συζήτηση για το μέλλον, αλλά κρίσιμο εργαλείο διαφάνειας, καινοτομίας και ανάπτυξης. Ότι δεν αποτελούν απλώς μια τεχνολογική υποδομή, αλλά ένα νέο μοντέλο λειτουργίας του κράτους. Ένα μοντέλο που επιχειρεί να μετατρέψει την πληροφορία σε δημόσιο αγαθό, διαθέσιμο σε όλους, με στόχο την ανάπτυξη, τη διαφάνεια και την ενίσχυση της καινοτομίας στην ψηφιακή εποχή.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, χαρακτήρισε την παρουσίαση της πλατφόρμας ως «πολύ μεγάλη στιγμή» για τη δημόσια διοίκηση και την ελληνική ψηφιακή πολιτική, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει τεχνητή νοημοσύνη χωρίς ανοικτά δεδομένα».
Όπως ανέφερε, η χώρα για χρόνια είχε ένα σημαντικό έλλειμμα στο κομμάτι των ανοικτών δεδομένων, σημειώνοντας ότι «υπήρχε μια μαύρη τρύπα» γύρω από τη διαθεσιμότητα και τη διάθεση δημοσίων δεδομένων.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο, καθώς «είναι δύσκολο έργο να πείσουμε το ελληνικό Δημόσιο να ανοίξει τα δεδομένα του», εξηγώντας ότι για δεκαετίες δεν υπήρχε η απαραίτητη κουλτούρα αξιοποίησης και διάθεσης δεδομένων. «Τα ανοικτά δεδομένα είναι πλούτος και πρέπει να κατανοήσουμε την αξία τους», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ποιότητας και της επικαιροποίησης των δεδομένων, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η συγκέντρωση μεγάλου όγκου πληροφοριών, αλλά η ύπαρξη αξιόπιστων, ενημερωμένων και επαναχρησιμοποιήσιμων δεδομένων. Όπως είπε, τα δεδομένα αυτά μπορούν να αποτελέσουν «πηγή βάσης για καινούργιες εφαρμογές», δίνοντας ώθηση στην καινοτομία, στις startups, στην πανεπιστημιακή κοινότητα και στην ερευνητική δραστηριότητα.
Αναφερόμενος στην πορεία του έργου, ο Δημήτρης Παπαστεργίου έκανε λόγο για ένα «οφειλόμενο» βήμα προς τη σύγχρονη ψηφιακή διακυβέρνηση, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έπρεπε να καλύψει σημαντική απόσταση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Υπενθύμισε ότι πριν από λίγα χρόνια υπήρχαν μόλις 80 ομάδες δεδομένων διαθέσιμες, ενώ σήμερα η νέα πύλη συγκεντρώνει 9.523 ανοικτά datasets, 31.441 πόρους δεδομένων, 22 υπηρεσίες δεδομένων και 455 οργανισμούς.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης έγινε επίσης αναφορά στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στις δημόσιες υπηρεσίες, με τον υπουργό να συνδέει το Data.gov.gr με το ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα που δημιουργείται στη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό μνημόνευσε και τις νέες ψηφιακές υποδομές που αναπτύσσονται, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «σύντομα ο Δαίδαλος θα αρχίσει να χτυπά», παραπέμποντας στις νέες δυνατότητες που αναμένεται να δημιουργηθούν στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης δεδομένων.
Παράλληλα, ο υπουργός έκανε ειδική αναφορά στην ανάγκη συνεχούς συνεργασίας με την κοινωνία, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τους ερευνητικούς φορείς, ώστε τα δεδομένα να αξιοποιούνται ουσιαστικά και να επιστρέφουν αξία στους πολίτες.
Από την πλευρά του, ο ειδικός γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, χαρακτήρισε το έργο «συλλογική προσπάθεια» που απαιτεί τη συμμετοχή όλων των φορέων του Δημοσίου. Παρουσιάζοντας την αποστολή της νέας πλατφόρμας, τόνισε ότι η πύλη Data.gov.gr αποτελεί πλέον τον κεντρικό κατάλογο ανοικτών δεδομένων της Ελληνικής Δημοκρατίας, παρέχοντας ενιαία πρόσβαση σε δεδομένα του δημόσιου τομέα.
Βασίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
- απλή και αξιόπιστη πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα
-βελτίωση της ποιότητας και της επαναχρησιμοποίησής τους
- ενίσχυση της καινοτομίας και της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων
- συνεχής βελτίωση μέσα από συνεργασία με οργανισμούς, πολίτες και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της πύλης. Ο Βασίλης Καρκατζούνης ξεκαθάρισε ότι η δημοσίευση ανοικτών δεδομένων «δεν είναι επιλογή, αλλά νομική υποχρέωση». Όπως εξήγησε, η νέα φιλοσοφία του κράτους βασίζεται στην αρχή «ανοικτά εξ ορισμού - κλειστά αν υπάρχει λόγος».
«Όλα τα δεδομένα δημοσιεύονται καταρχήν ανοικτά, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος να μη δημοσιευθούν, όπως για παράδειγμα ζητήματα προσωπικών δεδομένων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πλέον «η εξαίρεση χρειάζεται αιτιολόγηση» και ότι «το βάρος απόδειξης αλλάζει χέρια».
Σημαντικό κομμάτι της παρουσίασης αφιερώθηκε στην ποιότητα των δεδομένων. Όπως επισημάνθηκε, η νέα πύλη δεν φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μια απλή «αποθήκη αρχείων», αλλά ως μια οργανωμένη υποδομή δεδομένων με συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Για τον λόγο αυτό, κάθε dataset που εντάσσεται στην πλατφόρμα θα πρέπει να πληροί κριτήρια που αφορούν την πληρότητα μεταδεδομένων, την τακτική ενημέρωση, τη χρήση ανοικτών μορφών, τη σαφή άδεια χρήσης, την προστασία προσωπικών δεδομένων και τη διαλειτουργικότητα.
Η πορεία προς τη σημερινή μορφή της πλατφόρμας περιγράφηκε ως «μακρύ ταξίδι» που ξεκίνησε ήδη από το 2013. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2020 υπήρχαν μόλις 83 σύνολα δεδομένων από 28 οργανισμούς, ενώ το 2025 συστάθηκε η Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, η οποία ανέλαβε τον συντονισμό της εθνικής στρατηγικής.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
