Ανησυχητικά μεγάλος είναι ο αριθμός των υπερχρεωμένων πολιτών που δεν καταφέρνουν να βρουν διέξοδο μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού επειδή.... τρώνε πόρτα από τους χρηματοδοτικούς φορείς, δηλαδή κυρίως τους servicers. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αιτήσεις ρύθμισης που έχουν απορριφθεί από τους servicers αφορούν χρέη άνω των 22 δισ. ευρώ, δηλαδή υπερβαίνουν το ύψος των χρεών που έχουν ρυθμισθεί ως τώρα με επιτυχία (21,2 δισ. ευρώ) μέσω του Εξωδικαστικού.
Με βάση τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους (Σεπτέμβριος 2026), ο συνολικός όγκος των οφειλών που έχουν απορριφθεί από τους πιστωτές αγγίζει τα 22,2 δισ. ευρώ. Η ανάλυση της «ακτινογραφίας» των απορρίψεων αναδεικνύει τα προβλήματα του συστήματος, που δεν έχει επιτρέψει ως τώρα να ρυθμισθούν με ταχύτητα τα χρέη.,
Το «αγκάθι» της οικονομικής δυνατότητας
Ο πρωταγωνιστής στις αιτίες απορρίψεις αιτήσεων είναι η στενότητα των οικονομικών περιθωρίων των ίδιων των δανειοληπτών. Το 30% των συνολικών οφειλών –ή ακριβέστερα το 29,79%, που αντιστοιχεί στο ιλιγγιώδες ποσό των 6,8 δισ. ευρώ– δεν έγινε δυνατό να τεθούν σε ρύθμιση με τους χρηματοδοτικούς φορείς να αναφέρουν την αιτιολογία της «ανεπαρκούς οικονομικής δυνατότητας εξυπηρέτησης της ρύθμισης».
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό σε τόσο μαζική κλίμακα; Η εξήγηση κρύβεται στον ίδιο τον πυρήνα της διαδικασίας: Ο αλγόριθμος του Εξωδικαστικού σε πολλές περιπτώσεις έως τώρα έβγαζε ρυθμίσεις και μηνιαίες δόσεις που ξεπερνούσαν τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Όταν οι servicers αξιολογούν τα αποτελέσματα της πλατφόρμας, διαπιστώνουν ότι ο δανειολήπτης δεν έχει το απαραίτητο διαθέσιμο εισόδημα για να υποστηρίξει τη δόση που προτείνεται. Συνεπώς, «κόβουν» την αίτηση, προβλέποντας ότι η ρύθμιση θα καταρρεύσει άμεσα.
Αυτό το δομικό πρόβλημα, όπου η αυτοματοποιημένη λύση αποδεικνύεται μη βιώσιμη, έχει προκαλέσει παρεμβάσεις από την κυβέρνηση στην προσπάθειά της να διασώσει τις ρυθμίσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη ρύθμιση για την εξαίρεση της κύριας κατοικίας από τα περιουσιακά στοιχεία προς ρευστοποίηση (παρέμβαση που αλλάζει τα δεδομένα για τον αλγόριθμο ικανότητας αποπληρωμής), καθώς και η παρέμβαση που εξαγγέλθηκε πρόσφατα για τη μείωση της προκαταβολής στο 15%, ώστε να μειωθεί το αρχικό βάρος για τους ευάλωτους δανειολήπτες και να αποτραπούν οι μαζικές απορρίψεις.
Οι υπόλοιπες αιτίες απόρριψης
Πέραν της οικονομικής αδυναμίας, ο χάρτης των απορρίψεων συμπληρώνεται από μια σειρά άλλων παραγόντων που κρατούν τους οφειλέτες σε ομηρία:
- Το «μαύρο κουτί» της έλλειψης αιτιολογίας: Ένα τεράστιο ποσοστό της τάξης του 24,1% (χρέη ύψους 5,5 δισ. ευρώ) έχει απορριφθεί από τους servicers χωρίς να δηλωθεί αιτιολογία στο σύστημα.
- Οι αόριστες απορρίψεις: Επιπλέον 10% των συνολικών οφειλών (2,29 δισ. ευρώ) «κόπηκαν» με τη γενικόλογη αναφορά «Άλλο». Συνολικά, δηλαδή, για χρέη της τάξεως των 7,8 δισ. ευρώ οι χρηματοδοτικοί φορείς έκοψαν τις αιτήσεις ρύθμισης χωρίς να αναφέρουν αιτιολογία.
- Η ακαταλληλότητα του εργαλείου:Για το 6,7% των οφειλών (ειδικότερα το 6,72% ή 1,53 δισ. ευρώ) δεν έγινε ρύθμιση, διότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός κρίνεται ως μη κατάλληλο εργαλείο ρύθμισης της συγκεκριμένης οφειλής «λόγω ύψους ή φύσης αυτής». Αυτό αφορά συνήθως περίπλοκα εταιρικά δάνεια που απαιτούν εξατομικευμένη λύση.
- Το παρελθόν του οφειλέτη: Το «αμαρτωλό» παρελθόν του οφειλέτη λειτουργεί αποτρεπτικά, καθώς 1,54 δισ. ευρώ (ποσοστό 6,77%) απορρίπτονται λόγω «ιστορικού αντισυναλλακτικής συμπεριφοράς», ενώ περαιτέρω 1,01 δισ. ευρώ (4,45%) μένουν εκτός λόγω «αθέτησης ρυθμίσεων που είχαν συμφωνηθεί στο παρελθόν».
