Μια βλάβη στο αυτοκίνητο, μια χαλασμένη ηλεκτρική συσκευή ή ένας απρόβλεπτος λογαριασμός αρκούν για να αποκαλύψουν τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν πολλά ελληνικά νοικοκυριά: η αγοραστική δύναμη έχει συρρικνωθεί τόσο, ώστε ακόμη και μια έκτακτη δαπάνη μπορεί να μετατραπεί σε οικονομική κρίση για μια οικογένεια. Δεν πρόκειται απλώς για δυσκολία αποταμίευσης, αλλά για αδυναμία στοιχειώδους οικονομικής αυτοπροστασίας.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat έρχονται να επιβεβαιώσουν με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι η Ελλάδα παραμένει η μεγάλη αρνητική εξαίρεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 2025, περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους της χώρας, ποσοστό 50,5%, δήλωσαν ότι δεν μπορούν να καλύψουν μια απρόβλεπτη οικονομική δαπάνη με δικούς τους πόρους, χωρίς να καταφύγουν σε δανεισμό ή να ζητήσουν οικονομική βοήθεια. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των 27 κρατών-μελών, μια επίδοση που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για πανηγυρισμούς περί βελτίωσης του διαθέσιμου εισοδήματος και σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η ταχύτητα με την οποία επιδεινώθηκε η κατάσταση. Μέσα σε μόλις έναν χρόνο, το ποσοστό των πολιτών που αδυνατούν να ανταποκριθούν σε μια έκτακτη δαπάνη εκτινάχθηκε από 43,9% το 2024 σε 50,5% το 2025. Η αύξηση κατά 6,6 ποσοστιαίες μονάδες είναι η μεγαλύτερη σε ολόκληρη την ΕΕ. Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή εικόνα κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση: το αντίστοιχο ποσοστό υποχώρησε από 30% σε 29,2%.
Με άλλα λόγια, την ώρα που στην Ευρώπη η οικονομική αντοχή των νοικοκυριών εμφανίζει σημάδια βελτίωσης, στην Ελλάδα όλο και περισσότεροι πολίτες βρίσκονται χωρίς κανένα ουσιαστικό οικονομικό δίχτυ ασφαλείας. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν είναι απλώς μεγάλη. Διευρύνεται με ταχύτητα. Από 13,9 ποσοστιαίες μονάδες το 2024, έφθασε τις 21,3 μονάδες το 2025. Μια απόσταση που αποτυπώνει με αριθμούς το χάσμα ανάμεσα στην εικόνα των μακροοικονομικών επιδόσεων και στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Η Ελλάδα στην κορυφή της οικονομικής αδυναμίας
Η ελληνική επίδοση είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική όταν συγκριθεί με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την Ελλάδα, στη δυσμενέστερη θέση βρίσκεται η Λετονία με 43,7%, ακολουθεί η Βουλγαρία με 42,4% και η Λιθουανία με 41,1%. Ακόμη και σε αυτές τις χώρες, ωστόσο, τα ποσοστά υποχώρησαν σε σχέση με το 2024.
Στον αντίποδα, η Ολλανδία καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό, μόλις 15,3%, ενώ η Μάλτα και η Τσεχία βρίσκονται στο 18,7%. Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική: στην Ελλάδα η αδυναμία κάλυψης μιας έκτακτης ανάγκης αφορά έναν στους δύο πολίτες, ενώ στις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις περιορίζεται περίπου σε έναν στους έξι.
