Η ψυχολογία του καταναλωτή είναι ρυθμισμένη να συνδέει τις ογκώδεις συσκευασίες και τα προϊόντα που περιλαμβάνουν «δώρο» με την εξοικονόμηση χρημάτων.
Η ψηφιακή πλατφόρμα PosoKanei φέρνει στο φως περιπτώσεις όπου τα φαινομενικά προνομιακά πακέτα αποδεικνύονται αισθητά ακριβότερα. Ο μόνος ασφαλής τρόπος σύγκρισης τιμών είναι η εξέταση του κόστους ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο.
Αναψυκτικά: Η προσφορά «5+1» που κοστίζει 105% παραπάνω
Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα καταγράφεται στην κατηγορία των αναψυκτικών. Πολυσυσκευασία με έξι κουτάκια των 330 ml (εκ των οποίων το ένα πλασάρεται ως «5+1 δώρο») πωλείται 3,25 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, η μεμονωμένη φιάλη του ίδιου ακριβώς αναψυκτικού, χωρητικότητας 1,5 λίτρου, τιμάται στα 1,20 ευρώ.
-
Πολυσυσκευασία «5+1 δώρο»: 1,64 ευρώ / λίτρο
-
Μεμονωμένη φιάλη 1,5L: 0,80 ευρώ / λίτρο
Παρά το «δωρεάν» κουτάκι, ο αγοραστής πληρώνει το αναψυκτικό υπερδιπλάσια τιμή ανά λίτρο (+105%) σε σύγκριση με τη μεγάλη φιάλη.
Καφές: Η μεγαλύτερη συσκευασία είναι 44% ακριβότερη
Ανάλογη στρέβλωση παρατηρείται και στα ράφια του ελληνικού καφέ, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι η αγορά μεγαλύτερης ποσότητας συνεπάγεται πάντα χαμηλότερο κόστος ανά μονάδα.
-
Συσκευασία 194 γραμμαρίων: Κοστίζει 3,09 ευρώ (15,93 ευρώ / κιλό)
-
Συσκευασία 340 γραμμαρίων: Κοστίζει 7,80 ευρώ (22,94 ευρώ / κιλό)
Ο καταναλωτής που επιλέγει το μεγαλύτερο σακουλάκι, θεωρώντας ότι κάνει συμφέρουσα αγορά, επιβαρύνεται στην πραγματικότητα με καπέλο 44% ανά κιλό.
Ζυμαρικά: Όταν τα 4 μεμονωμένα τεμάχια νικούν την τετράδα
Στην κατηγορία των ζυμαρικών, ένα μεμονωμένο πακέτο σπαγγέτι 500 γραμμαρίων πωλείται 0,69 ευρώ. Η έτοιμη πολυσυσκευασία των τεσσάρων πακέτων (συνολικά 2 κιλά) κοστίζει 3,07 ευρώ.
Αν ο αγοραστής βάλει στο καλάθι του τέσσερα ανεξάρτητα πακέτα του ίδιου προϊόντος, το συνολικό κόστος διαμορφώνεται στα 2,76 ευρώ. Η αγορά της έτοιμης τετράδας είναι ακριβότερη κατά 11,2% (επιπλέον 31 λεπτά), χωρίς κανέναν απολύτως προφανή λόγο.
«Αλλαγή νοοτροπίας στις καθημερινές αγορές»
Σχολιάζοντας τα ευρήματα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), Δέσποινα Τσαγγάρη, υπογραμμίζει την ανάγκη να εστιάζουμε στη σύγκριση της τιμής ανά κιλό ή λίτρο και όχι στην τελική αναγραφόμενη τιμή του ραφιού.
Ο σχεδιασμός του PosoKanei στοχεύει ακριβώς εκεί: να προσφέρει διαφάνεια στις τιμές και να βοηθήσει τα νοικοκυριά να λαμβάνουν αποφάσεις βάσει της πραγματικής αξίας των προϊόντων, αποφεύγοντας τις παγίδες των προωθητικών ενεργειών.
Το ρευστό τοπίο των προσφορών και το ιστορικό τιμών
Ένα επιπλέον εργαλείο της πλατφόρμας PosoKanei.gov.gr είναι η παρακολούθηση της διακύμανσης τιμών σε βάθος διμήνου. Οι ισορροπίες στην αγορά αλλάζουν συνεχώς, με αποτέλεσμα μια επιλογή που συμφέρει σήμερα να μην είναι η οικονομικότερη την επόμενη εβδομάδα.
Για παράδειγμα, η πολυσυσκευασία ζυμαρικών που την 1η Νοεμβρίου κόστιζε 3,07 ευρώ, στις 18 Σεπτεμβρίου πωλούνταν 2,72 ευρώ — σημείωσε δηλαδή αύξηση 12,9% (35 λεπτά) μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Η συστηματική σύγκριση των μονάδων μέτρησης και η παρακολούθηση της πορείας των τιμών μπορεί σε ένα μεμονωμένο προϊόν να γλιτώνει λίγα λεπτά, αλλά στο σύνολο του μηνιαίου οικογενειακού προϋπολογισμού παράγει ουσιαστική εξοικονόμηση χρημάτων.
