Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) θέτει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο της νέας Τεχνικής Οδηγίας (ΤΟΤΕΕ) «Κατευθυντήριες Οδηγίες Πρότυπης Διεπιστημονικής Μεθοδολογίας για την Αποκατάσταση Μνημείων και Διατηρητέων Δομημάτων».
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η Οδηγία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Εμβληματικού Ερευνητικού Έργου «Το Εύλογον», σε συνεργασία του ΤΕΕ με τη Διεπιστημονική Ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), με Επιστημονικά Υπεύθυνη την α' αντιπρόεδρο του ΤΕΕ, Αντωνία Μοροπούλου, και τη συστημική αξιολογική συμμετοχή του Εθνικού Δικτύου του Έργου (Πολυτεχνικές Σχολές, ICOMOS, ΕΛΛΕΤ, Επιστημονικοί & Εργοληπτικοί Σύλλογοι, Φορείς Προστασίας).
Η ΤΟΤΕΕ συμπυκνώνει τη διεθνή τεχνογνωσία που αναπτύχθηκε κατά την αποκατάσταση μνημείων παγκόσμιας εμβέλειας. Κύριο αντικείμενό της είναι τα ακίνητα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ η πρότυπη διεπιστημονική μεθοδολογία της επεκτείνεται δευτερευόντως στα διατηρητέα κτίρια και τις υποδομές του δομημένου περιβάλλοντος.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, δήλωσε: «Τα μνημεία μας αποτελούν τοπόσημα διεθνούς ακτινοβολίας που ενώνουν το παρελθόν με το μέλλον μας. Η αειφόρος διατήρησή τους, ιδιαίτερα στην εποχή της κλιματικής κρίσης και με την αιχμή των νέων τεχνολογιών, είναι κρίσιμη για την κοινωνία και την οικονομία. Και εξαιρετικά επίκαιρη, όχι ίσως με την έννοια της δημοσιότητας αλλά με την έννοια της ουσίας, των αναγκών και των διεθνών εξελίξεων.
Με τη νέα Τεχνική Οδηγία, το ΤΕΕ στηρίζει σθεναρά την τυποποίηση μιας πρότυπης διεπιστημονικής μεθοδολογίας, η οποία σφυρηλατήθηκε σε εμβληματικά έργα παγκόσμιας εμβέλειας -με σημαντικότερο αυτό στον Πανάγιο Τάφο- στο πλαίσιο του προγράμματος "ΕΥΛΟΓΟΝ". Η μεθοδολογία αυτή μπορεί και πρέπει να αποτελέσει έναν βασικό οδηγό ανθεκτικότητας για το σύνολο των υποδομών του δομημένου περιβάλλοντος. Η προσήλωσή μας στην έννοια και το τεχνικό περιεχόμενο της αειφόρου δόμησης είναι ισχυρή και συνεχής. Ενδεχομένως να είμαστε λίγοι αυτοί που εργαζόμαστε σήμερα για την ανθεκτικότητα των μνημείων και των υποδομών μας, ευελπιστώ όμως ότι είμαστε αυτοί που χρειάζονται για να επιτύχουμε κάτι ουσιαστικό για το σύνολο της κοινωνίας».
Απάντηση στην Κλιματική Κρίση: Ενισχυμένη Ανθεκτικότητα και Προληπτική Συντήρηση
Η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα (έντονες βροχοπτώσεις, καύσωνες, κύκλοι παγετού/ξηρασίας) και η περιβαλλοντική μόλυνση ασκούν πρωτοφανείς πιέσεις στα ιστορικά υλικά και τις δομές των μνημείων.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, η νέα ΤΟΤΕΕ εισάγει για πρώτη φορά την έξυπνη ανθεκτικότητα (resilience) ως κεντρική παράμετρο σχεδιασμού:
- Αποτίμηση Περιβαλλοντικών Φορτίων: Υποχρεωτική μελέτη της αλληλεπίδρασης των υλικών με τους τοπικούς κλιματικούς παράγοντες.
- Value-based Risk Assessment μέσω GIS: Εκτίμηση επικινδυνότητας και ιεράρχηση κινδύνων με συνεκτίμηση της ιστορικής και πολιτιστικής αξίας του μνημείου.
- Διαρκής Προληπτική Συντήρηση (Living Repository): Η αποκατάσταση δεν σταματά με την αποχώρηση του αναδόχου. Θεσμοθετείται ο «Ζωντανός Ψηφιακός Φάκελος», όπου μέσω αισθητήρων και τακτικών ελέγχων παρακολουθείται η συμπεριφορά του μνημείου στον χρόνο.
Ο Πλήρης Κύκλος Ζωής του Μνημείου σε 6 Τυποποιημένα Στάδια
Η Οδηγία θεσπίζει ένα αυστηρό, διεπιστημονικό πρωτόκολλο που καλύπτει όλο τον κύκλο ζωής του έργου πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις επεμβάσεις.
Τεχνολογίες Αιχμής & Μη Καταστρεπτικοί Έλεγχοι (NDT)
Η ΤΟΤΕΕ ενσωματώνει τα πιο προηγμένα επιστημονικά εργαλεία, διασφαλίζοντας ότι το μνημείο «διαβάζεται» χωρίς να τραυματίζεται.
Το τελικό σχέδιο της νέας ΤΟΤΕΕ ενσωματώνει πλήρως τις εθνικές θεσμικές γραμμές και τις διεθνείς θεσμικές εξελίξεις, οδηγώντας σε μία ευρωπαϊκή, τουλάχιστον, πρωτοπορία στο επίκεντρο των επιστημονικών και πολιτικών συζητήσεων.
Το ΤΕΕ καλεί την επιστημονική κοινότητα, τους μελετητές, τους ερευνητές, τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, καθώς και κάθε ενδιαφερόμενο, να συμμετάσχουν στη δημόσια διαβούλευση και να υποβάλουν τις προτάσεις τους έως τις 20 Οκτωβρίου 2026.
Σύνδεσμος πρόσβασης και υποβολής σχολίων: https://web.tee.gr/diavoyleysi-totee-mnhmeia_diathrhtea_domhmata/.
