Μία εξαιρετικά σημαντική απόφαση, η οποία δημιουργεί ισχυρό νομικό προηγούμενο και για άλλους δανειολήπτες εγκλωβισμένους σε δάνεια ελβετικό φράγκο, οι οποίοι έχουν ζητήσει δικαστική προστασία με βάση τον Νόμο Κατσέλη, εξέδωσε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (ΜΠρΑθ 10886/2026).
Το δικαστήριο, δικάζοντας σε δεύτερο βαθμό (Τμήμα Εφέσεων), ανέτρεψε την πρωτόδικη απορριπτική απόφαση του Ειρηνοδικείου Αχαρνών και υπήγαγε οριστικά τον δανειολήπτη στις προστατευτικές διατάξεις του Νόμου Κατσέλη (Ν. 3869/2010), διασώζοντας την κύρια κατοικία του και «κουρεύοντας» οφειλές που είχαν εκτοξευθεί λόγω της συναλλαγματικής ισοτιμίας.
Η απόφαση αποτελεί «οδηγό» για αντίστοιχες υποθέσεις, καθώς αναγνωρίζει ρητά πως η δραματική αλλαγή της ισοτιμίας ευρώ/ελβετικού φράγκου συνιστά απρόβλεπτη μεταβολή των οικονομικών συνθηκών, ικανή να οδηγήσει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής, ενώ ταυτόχρονα εφαρμόζει την πρόσφατη νομολογία της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου (ΟλΑΠ 6/2026) για τον ευνοϊκό υπολογισμό των τόκων.
Το ιστορικό της ραγδαίας υπερχρέωσης
Ο δανειολήπτης, ιδιωτικός υπάλληλος και πατέρας δύο παιδιών, είχε λάβει το 2009 δύο ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο συνολικού ύψους άνω των 367.000 ευρώ, προκειμένου να αγοράσει την κύρια κατοικία του (μεζονέτα 197 τ.μ. στο Κρυονέρι Αττικής), καθώς και διάφορα καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες.
Αρχικά, η συνολική μηνιαία δόση για το σύνολο του δανεισμού του ανερχόταν στα 1.500 ευρώ, ποσό που μπορούσε να εξυπηρετήσει, καθώς το ετήσιο εισόδημά του ξεπερνούσε τα 41.000 ευρώ. Ωστόσο, η βίαιη ανατίμηση του ελβετικού νομίσματος άλλαξε ριζικά τα δεδομένα. Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, η ισοτιμία από 1/1,65 το 2007, κατρακύλησε στο 1/1,083 στα τέλη του 2015.
Αποτέλεσμα αυτού του συναλλαγματικού σοκ ήταν η μηνιαία δόση να εκτοξευθεί στα 2.400 ευρώ. Παρά το γεγονός ότι τα εισοδήματά του δεν υπέστησαν δραματική μείωση αρχικά (σήμερα βέβαια οι καθαρές αποδοχές του έχουν περιοριστεί στα 1.700 ευρώ τον μήνα), η υπέρογκη αύξηση της δόσης κατέστησε αδύνατη την εξυπηρέτηση των δανείων, καθώς δεν απέμενε επαρκές υπόλοιπο για την κάλυψη των στοιχειωδών βιοτικών αναγκών της οικογένειας, οι οποίες υπολογίστηκαν στα 680 ευρώ μηνιαίως.
Η ανατροπή στο Πρωτοδικείο και η διάσωση της κατοικίας
Ενώ το Ειρηνοδικείο Αχαρνών είχε απορρίψει την αίτηση κρίνοντας λανθασμένα πως δεν υφίσταται μόνιμη αδυναμία πληρωμής, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών εξαφάνισε την απόφαση. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έκρινε ότι ο δανειολήπτης περιήλθε πράγματι σε μόνιμη αδυναμία εξυπηρέτησης των οφειλών του αποκλειστικά εξαιτίας της απρόβλεπτης νομισματικής μεταβολής.
Το δικαστήριο προχώρησε σε διπλή ρύθμιση της οφειλής:
1. Ρύθμιση 5ετίας: Ορίζεται η καταβολή 1.050 ευρώ μηνιαίως για 60 μήνες, ήτοι συνολικό ποσό 60.600 ευρώ, το οποίο θα διανεμηθεί συμμέτρως στους πιστωτές (Τράπεζες και Εταιρείες Διαχείρισης).
2. Διάσωση Κατοικίας: Για την προστασία της μεζονέτας στο Κρυονέρι (αντικειμενικής αξίας 143.277 ευρώ), το δικαστήριο όρισε την καταβολή του 80% της αξίας της, δηλαδή 114.621 ευρώ. Το ποσό αυτό θα αποπληρωθεί σε 180 μηνιαίες δόσεις (15 έτη) των 636,78 ευρώ, προς την τράπεζα που φέρει την εμπράγματη εξασφάλιση.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι δόθηκε περίοδος χάριτος 5 ετών για την έναρξη καταβολής της δεύτερης ρύθμισης, ώστε ο δανειολήπτης να μην κληθεί να πληρώσει διπλές δόσεις ταυτόχρονα.
«Ασπίδα» στους τόκους με τη βούλα του Αρείου Πάγου
Κρίσιμο νομικό σημείο της απόφασης, που διασφαλίζει τη βιωσιμότητα της ρύθμισης, είναι ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου για τη 15ετή αποπληρωμή του ακινήτου.
Το Πρωτοδικείο, εφαρμόζοντας την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου (ΟλΑΠ 6/2026), ξεκαθαρίζει ρητά ότι το επιτόκιο θα υπολογίζεται αποκλειστικά επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης των 636,78 ευρώ και όχι επί του συνόλου του άληκτου κεφαλαίου.
Όπως υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η δικαστική απόφαση, μια αντίθετη ερμηνεία (τοκισμός στο σύνολο του κεφαλαίου) θα αντιμετώπιζε τη ρύθμιση ως «νέο τραπεζικό προϊόν», οδηγώντας στον εκ νέου εγκλωβισμό του δανειολήπτη σε υπέρογκες δόσεις που θα υπερέβαιναν τις δυνατότητές του.
«Μια τέτοια αντιμετώπιση θα προέτασσε το κέρδος των πιστωτών σε βάρος της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της επιβίωσης του οφειλέτη», καταλήγει η απόφαση, δίνοντας ανάσα στον οφειλέτη και δημιουργώντας ένα ακόμη ισχυρό νομολογιακό όπλο απέναντι στις πρακτικές ανατοκισμού.
