Αφού δεν πάει σε εκλογές, ο πρωθυπουργός θα κάνει ανασχηματισμό. Αυτό είναι το τελευταίο σενάριο πολιτικών εξελίξεων που κερδίζει έδαφος σε πολιτικά και δημοσιογραφικά γραφεία, μετά και την οριστική –όπως όλα δείχνουν– απομάκρυνση του ενδεχομένου να στηθούν κάλπες το φθινόπωρο.
Μέχρι πριν από λίγο καιρό αρκετοί επέμεναν ότι οι εκλογές θα μπορούσαν να γίνουν ακόμη και αμέσως μετά τη ΔΕΘ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όμως, έχει πλέον επαναλάβει με τρόπο κατηγορηματικό ότι οι εθνικές εκλογές θα γίνουν το 2027 και ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία.
Αυτό αλλάζει και τον πολιτικό σχεδιασμό στο Μέγαρο Μαξίμου.
Κυβερνητικοί παράγοντες και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που παρακολουθούν τις εσωτερικές συζητήσεις, θεωρούν πλέον ότι, εφόσον ο πρωθυπουργός επέλεξε να μην προσφύγει νωρίς στις κάλπες, θα χρειαστεί μια κίνηση που θα αλλάξει την εικόνα της κυβέρνησης και θα σηματοδοτήσει την είσοδο στην τελική φάση της τετραετίας.
Και αυτή η κίνηση δεν μπορεί να είναι άλλη από έναν ανασχηματισμό.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο σχεδιασμός για την επόμενη περίοδο έχει ήδη αρχίσει να συνδέεται με την ανάγκη μιας «νέας κυβερνητικής ομάδας», περισσότερο προσανατολισμένης στην παραγωγή αποτελεσμάτων και λιγότερο στη διαχείριση της καθημερινότητας.
Η κυβέρνηση έχει μπροστά της αρκετούς μήνες μέχρι τις εκλογές και χρειάζεται, κατά την εκτίμηση στελεχών που συνομιλούν με το Μαξίμου, νέο πολιτικό και επικοινωνιακό «καύσιμο» για να φτάσει μέχρι την κάλπη χωρίς να εμφανίζει εικόνα κόπωσης.
Το λίφτινγκ της κυβέρνησης
Ο ανασχηματισμός, εφόσον αποφασιστεί, δεν θα είναι απλώς μια αλλαγή προσώπων. Το ζητούμενο θα είναι ένα πολιτικό λίφτινγκ που θα δώσει την αίσθηση επανεκκίνησης.
Στο Μαξίμου αναγνωρίζουν ότι η κυβέρνηση μπαίνει πλέον στην πιο κρίσιμη φάση της δεύτερης τετραετίας. Οι φθορές που έχουν καταγραφεί, οι δυσκολίες σε συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια, αλλά και η ανάγκη να δοθούν πιο πειστικές απαντήσεις σε ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία, δημιουργούν την ανάγκη για διορθωτικές κινήσεις.
«Αν δεν έχουμε κάλπες, πρέπει να έχουμε ένα γεγονός που να αλλάζει την πολιτική ατζέντα», λέει χαρακτηριστικά κυβερνητικό στέλεχος, περιγράφοντας τη λογική που φαίνεται να επικρατεί σε ένα τμήμα του κυβερνητικού επιτελείου.
Κοινοβουλευτικοί παράγοντες της ΝΔ προσθέτουν μια ακόμη διάσταση: ο ανασχηματισμός θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως μήνυμα προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Οι βουλευτές θα χρειαστούν έναν σαφή ρόλο στην πορεία προς τις εκλογές, ενώ ο πρωθυπουργός θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ανανέωσης και στη διατήρηση των εσωτερικών ισορροπιών.
Ποιοι και πού;
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν θα γίνει ανασχηματισμός, αλλά και τι χαρακτήρα θα έχει.
Θα πρόκειται για έναν περιορισμένο ανασχηματισμό, με στοχευμένες μετακινήσεις και αντικαταστάσεις; Ή θα επιχειρηθεί μια ευρύτερη αναδιάταξη, με αλλαγές σε υπουργεία πρώτης γραμμής;
Στελέχη που γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνει τις αποφάσεις ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θεωρούν ότι εφόσον προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, θα επιδιώξει να συνδυάσει τρία πράγματα: αποτελεσματικότητα, πολιτικό μήνυμα και εκλογική χρησιμότητα.
Με άλλα λόγια, θα αναζητήσει υπουργούς που μπορούν να «τρέξουν» συγκεκριμένες πολιτικές, να υπερασπιστούν την κυβερνητική γραμμή και ταυτόχρονα να έχουν ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα στις εκλογικές περιφέρειές τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι ο κυβερνητικός σχεδιασμός για την επόμενη τετραετία έχει ήδη αρχίσει να αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο, με τον Κωστή Χατζηδάκη να έχει αναλάβει τον συντονισμό του νέου κυβερνητικού προγράμματος και να έχει προαναγγείλει ότι οι πρώτες σχετικές δεσμεύσεις θα παρουσιαστούν στη ΔΕΘ.
Αυτό δημιουργεί ένα πολιτικό χρονοδιάγραμμα: ΔΕΘ, νέο πρόγραμμα, νέα κυβερνητική εικόνα και στη συνέχεια πορεία προς τις εκλογές.
Η «δεύτερη ευκαιρία»
Για ορισμένα κυβερνητικά στελέχη ο ανασχηματισμός θα μπορούσε να αποτελέσει και μια «δεύτερη ευκαιρία» για την κυβέρνηση.
Να απομακρυνθούν πρόσωπα που έχουν ταυτιστεί με προβλήματα ή κυβερνητικές αστοχίες, να ενισχυθούν υπουργεία στα οποία υπάρχουν αδυναμίες και να μπουν στο κυβερνητικό σχήμα πρόσωπα με μεγαλύτερη πολιτική και κοινοβουλευτική παρουσία.
Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και η άλλη πλευρά. Ένας μεγάλος ανασχηματισμός ενέχει πάντοτε το ρίσκο να δημιουργήσει περισσότερες εσωτερικές αναταράξεις από όσες επιχειρεί να θεραπεύσει. Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η ΝΔ έχει ήδη αρχίσει να κινείται σε προεκλογικούς ρυθμούς.
Γι' αυτό και η τελική απόφαση θα είναι αποκλειστικά του πρωθυπουργού. Το Μέγαρο Μαξίμου δεν θέλει έναν ανασχηματισμό που θα μοιάζει με παραδοχή αποτυχίας. Θέλει μια κίνηση που θα παρουσιαστεί ως επιλογή πολιτικής επιτάχυνσης.
Άλλωστε, ο περιορισμένος ανασχηματισμός του Ιουνίου είχε χαρακτηριστεί ως «συμπληρωματικός» και όχι ως «διορθωτικός», ακριβώς για να μην αποδοθεί στην κυβέρνηση η εικόνα ότι επιχειρεί να διορθώσει συνολικά την πορεία της.
Τώρα, όμως, τα δεδομένα είναι διαφορετικά.
Από τη ΔΕΘ στην τελική ευθεία
Καθώς ο πρωθυπουργός έχει κλείσει την πόρτα των πρόωρων εκλογών, η ΔΕΘ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία. Εκεί θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί το νέο κυβερνητικό αφήγημα για την επόμενη τετραετία. Και ένας ανασχηματισμός, είτε προηγηθεί είτε ακολουθήσει, μπορεί να αποτελέσει το δεύτερο κομμάτι του ίδιου σχεδιασμού.
Η λογική είναι απλή:
- αφού δεν υπάρχει εκλογικός αιφνιδιασμός το φθινόπωρο, χρειάζεται πολιτική ανανέωση.
Νέα πρόσωπα, νέες αρμοδιότητες, διαφορετικές ισορροπίες και, κυρίως, μια κυβέρνηση που θα δείχνει ότι έχει μπροστά της σχέδιο και όχι απλώς ημερομηνία λήξης.
Αυτό είναι, σύμφωνα με κυβερνητικές και κοινοβουλευτικές εκτιμήσεις, το νέο σενάριο που αρχίζει να κυριαρχεί: ανασχηματισμός αντί εκλογών.
Και το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται από το ερώτημα «πότε θα στήσει κάλπες ο Μητσοτάκης;» στο πολύ πιο συγκεκριμένο «ποιους θα βάλει στην κυβέρνηση για να φτάσει μέχρι την κάλπη του 2027;».
Χ. ΝΙΑΚΑΣ
