Μία ντε φάκτο ουσιαστική μετατόπιση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής αναδεικνύεται μέσα από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού και κυβερνητικών στελεχών για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, όπου οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατέλυσαν την εθνική κυριαρχία και απήγαγαν τον ηγέτη της χώρας.
Η δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού για την αμερικανική παρέμβαση προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης και δυσμενή σχόλια σε διπλωματικούς κύκλους. Η φράση ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», ερμηνεύεται ότι υποδηλώνει απομάκρυνση από τη διαχρονική εθνική γραμμή, που προέτασσε -χωρίς εξαιρέσεις- τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και τις συμμαχίες της χώρας αντί των σχέσεων «προστασίας».Η Ελλάδα με τον Τραμπ,
Διπλωματικοί παράγοντες επισήμαιναν ότι η συντελούμενη αλλαγή αφορά τον πυρήνα της ελληνικής στρατηγικής: Μετά τη Μεταπολίτευση, η Ελλάδα επένδυσε συνειδητά στο διεθνές δίκαιο ως εργαλείο ασφάλειας και επιβίωσης, γνωρίζοντας ότι δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τους ισχυρούς στο πεδίο της ισχύος. Από το Αιγαίο έως το Κυπριακό, η προσήλωση στους κανόνες δεν ήταν ρητορική επιλογή, αλλά στρατηγική ανάγκη.
Προσχηματική η επίκληση της διεθνούς νομιμότητας;
Τώρα η γραμμή πλεύσης φαίνεται ότι αλλάζει άρδην, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Ενδεικτική είναι η παρέμβαση του πρώην υπουργού Μάκη Βορίδη, ο οποίος ενέταξε τη στάση της Ελλάδας σε ένα αφήγημα ωμής ισχύος, απορρίπτοντας ανοιχτά την επίκληση της διεθνούς νομιμότητας ως προσχηματική ή υποκριτική.
Το ανησυχητικό είναι ότι αυτή η λογική φαίνεται πλέον να διαπερνά και το πρωθυπουργικό επιτελείο, στο πλαίσιο μιας άνευ όρων πολιτικής και ιδεολογικής ευθυγράμμισης με τη νέα τάξη πραγμάτων που επιχειρεί να επιβάλει ο Λευκός Οίκος.
Τουρκία: Δεν δικαιούστε...
Οι συνέπειες άρχισαν ήδη να φαίνονται: Τουρκικά μέσα ενημέρωσης και παράγοντες του τουρκικού ΥΠΕΞ εργαλειοποιούν τις δηλώσεις Μητσοτάκη και Βορίδη, συνδέοντάς τες με το Αιγαίο και τις ελληνικές καταγγελίες περί παραβίασης του διεθνούς δικαίου από την Άγκυρα.
Η φράση του πρωθυπουργού «δεν είναι η στιγμή να μιλήσουμε για τη νομιμότητα», παρουσιάζεται ήδη στον τουρκικό δημόσιο λόγο ως απόδειξη ότι και η Ελλάδα εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά: «Ο Μητσοτάκης (...) δεν δείχνει ούτε καν προσχηματικό σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Αντίθετα, το αγνοεί πλήρως. Γιατί λοιπόν διαμαρτύρεστε συνεχώς για τις “παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου” από την Τουρκία;»
Πολιτικοί και διπλωματικοί σχολιαστές στην Αθήνα εκφράζουν την άποψη ότι με τη στάση της κυβέρνησης στο θέμα της Βενεζουέλας, η Ελλάδα αποδυναμώνει το βασικό της επιχείρημα στις αντιπαραθέσεις της με την Αγκυρα -- την επίκληση του διεθνούς δικαίου. Οπως επισημαίνουν, αν η εξωτερική πολιτική αρχίσει να διαμορφώνεται από τη λογική ότι «οι ισχυροί έχουν πάντα δίκιο», θα πρόκειται για εγκατάλειψη ενός δόγματος που προστάτευσε τη χώρα.
