Στήριξη στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ανοικτού κώδικα, υπό την προϋπόθεση ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας, εξέφρασαν οι ΗΠΑ, η Κίνα και οι άλλες 19 οικονομίες του APEC. Η συμφωνία αποτυπώνει τη νέα ισορροπία γύρω από την AI, καθώς η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο ενισχύουν παράλληλα τον έλεγχο των εγχώριων τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Οι κυβερνήσεις επιχειρούν να αυξήσουν τον έλεγχο στην τεχνητή νοημοσύνη, την ώρα που οι εταιρείες κυκλοφορούν όλο και ισχυρότερα μοντέλα ανοικτού κώδικα. Η νέα πολυμερής δήλωση που υιοθετήθηκε από τις 21 οικονομίες του APEC αποτυπώνει αυτή τη μετατόπιση.
Η «Δήλωση του Τσενγκντού» για την τεχνητή νοημοσύνη που εκδόθηκε την Πέμπτη, υπογραμμίζει τον σεβασμό στην ασφάλεια, την προστασία των δεδομένων και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ενώ ταυτόχρονα τάσσεται υπέρ της ανάπτυξης ανοικτού κώδικα. Παράλληλα, στηρίζει μοντέλα και έργα που εφαρμόζουν «ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας» τόσο κατά την ανάπτυξη, όσο και κατά την ανάπτυξη και λειτουργία τους.
Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι η ανοικτή τεχνητή νοημοσύνη απομακρύνεται από τις πιο ελευθεριακές ρίζες της και εισέρχεται σε μια εποχή αυξημένης κρατικής εποπτείας. Η Κίνα έχει βρεθεί στην πρώτη γραμμή της πρόσφατης ανάπτυξης μοντέλων ανοικτού κώδικα, ενώ οι ΗΠΑ την έχουν κατηγορήσει ότι αξιοποιεί τεχνολογία και τεχνογνωσία αμερικανικών εταιρειών.
Μοντέλα κινεζικών εταιρειών όπως τα DeepSeek και GLM 5.2 διατίθενται δωρεάν για λήψη και χρήση. Αντίθετα, αμερικανικές εταιρείες όπως η Anthropic προσφέρουν κλειστά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, στα οποία η πρόσβαση γίνεται μέσω επί πληρωμή υπηρεσιών.
Η ρητή στήριξη των οικοσυστημάτων ανοικτού κώδικα και των υποδομών υπολογιστικής ισχύος στη δήλωση του APEC επιβεβαιώνει ότι η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού απομακρύνεται από τα κλειστά μοντέλα και στρέφεται προς συστήματα ανοικτών βαρών, τα οποία συνδυάζονται με κρατικά συντονισμένες υποδομές ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και ψηφιακών δικτύων.
Η δήλωση του APEC είναι η πρώτη σε υπουργικό επίπεδο που περιλαμβάνει συνεργασία για την τεχνητή νοημοσύνη ανοικτού κώδικα, σύμφωνα με τον Κινέζο υπουργό Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Πληροφορικής Λι Λετσένγκ, ο οποίος προήδρευσε της συνάντησης.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι όλες οι πλευρές αναγνωρίζουν τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης και τάχθηκαν υπέρ του διαλόγου μεταξύ κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και ακαδημαϊκής κοινότητας. Στόχος είναι η ανταλλαγή πληροφοριών για την κυβερνοασφάλεια, την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και την αντιμετώπιση των διαδικτυακών απατών.
Από το «ανοιχτό ή κλειστό» στο «ποιος ελέγχει το οικοσύστημα»
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων ενδείξεων ότι η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο επιδιώκουν αυστηρότερο έλεγχο των εγχώριων δυνατοτήτων τεχνητής νοημοσύνης. Η αναγνώριση της αξίας της «αξιόπιστης» ανοικτής τεχνητής νοημοσύνης από 21 οικονομίες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και η Κίνα, έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η αναφορά σε «ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας» επιτρέπει στις πιο επιφυλακτικές κυβερνήσεις να στηρίξουν τα ανοικτά μοντέλα, απαιτώντας παράλληλα δοκιμές, διαφάνεια, προστασία δεδομένων και ελέγχους κατά την ανάπτυξη και χρήση τους.
Η συζήτηση, επομένως, μετακινείται πέρα από το δίλημμα «ανοικτό ή κλειστό». Το νέο ερώτημα είναι ποιος θα μπορέσει να δημιουργήσει ένα ανοικτό οικοσύστημα αρκετά αξιόπιστο, ώστε να χρησιμοποιείται από κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.
Ωστόσο, η τεχνολογική εξέλιξη μπορεί να κινηθεί πολύ ταχύτερα από τις ρυθμιστικές προσπάθειες. Η πρόεδρος της ομάδας εργασίας Ψηφιακής καινοτομίας του Επιχειρηματικού Συμβουλευτικού Συμβουλίου του APEC, Τζάνετ ντε Σίλβα, κάλεσε τους υπουργούς να προετοιμαστούν ήδη για την εποχή των κβαντικών υπολογιστών.
Η μετάβαση αυτή, όπως υποστήριξε, απαιτεί αξιόπιστη κρυπτογράφηση για την προστασία ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ώστε η κβαντική υπολογιστική να μην αποτελέσει μόνο ζήτημα ασφάλειας, αλλά και ευκαιρία ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
