Η επόμενη μεγάλη μάχη της τεχνολογίας δεν μεταδίδεται στην οθόνη ενός smartphone, αλλά λίγα εκατοστά μπροστά από τα μάτια μας. Έπειτα από χρόνια αποτυχημένων προσπαθειών, τα smart glasses επιστρέφουν με νέες φιλοδοξίες, μετατρεπόμενα από ένα παράξενο gadget σε συσκευή καθημερινής χρήσης, ικανή να φωτογραφίζει, να μεταφράζει, να απαντά σε ερωτήσεις και να λειτουργεί ως προσωπικός βοηθός τεχνητής νοημοσύνης.
Τα νεότερα μοντέλα πλησιάζουν αισθητικά τα συμβατικά γυαλιά ηλίου ή οράσεως, ενσωματώνοντας στους σκελετούς τους κάμερες, μικρόφωνα, ηχεία και επεξεργαστική ισχύ. Η αγορά αποκτά σοβαρή εμπορική δυναμική, καθώς το 2025 πουλήθηκαν παγκοσμίως περισσότερα από 7 εκατομμύρια ζευγάρια, με τη Meta να κατέχει κεντρική θέση.
Αντίθετα με το 2013, όταν η Google απέτυχε με την πρώτη απόπειρά της λόγω υψηλού κόστους, περιορισμένης χρησιμότητας και αντιδράσεων για τα προσωπικά δεδομένα —αποσύροντας τα γυαλιά μόλις επτά μήνες μετά την κυκλοφορία τους στο Ηνωμένο Βασίλειο—, σήμερα η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού. Η Google επιστρέφει, ενώ Samsung και Apple προετοιμάζουν τη δική τους είσοδο.
Ένας ψηφιακός βοηθός στο οπτικό πεδίο
Οι δυνατότητες των σημερινών συσκευών καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών:
-
Επικοινωνία & Ψυχαγωγία: Πραγματοποίηση τηλεφωνικών κλήσεων, ακρόαση μουσικής και podcasts, λήψη φωτογραφιών και βίντεο.
-
Μετάφραση & Πλοήγηση: Μετάφραση κειμένων και μενού σε πραγματικό χρόνο, παροχή οδηγιών πλοήγησης χωρίς να χρειάζεται η χρήση του κινητού.
-
Ταξιδιωτική υποστήριξη: Παροχή πληροφοριών για αξιοθέατα. Για παράδειγμα, σε μια περιήγηση στο Παρίσι, ο χρήστης μπορεί να λάβει στοιχεία για την ιστορία 800 ετών του Λούβρου ή να μάθει το ύψος των 300 μέτρων του Πύργου του Άιφελ.
Τα Ray-Ban Meta AI βασίζονται σε κάμερες, μικρόφωνα, ηχεία και φωνητικές εντολές AI, λειτουργώντας ως διακριτική προέκταση του smartphone, αν και δεν εμφανίζουν πληροφορίες απευθείας πάνω στον φακό.
Από τον Τζέιμς Μποντ στη μαζική παραγωγή
Άλλα μοντέλα, όπως τα Even Realities G2, διαθέτουν head-up display που προβάλλει δεδομένα απευθείας μπροστά στα μάτια του χρήστη. Η τεχνολογία αυτή έχει περάσει και στην ποπ κουλτούρα, αποτελώντας επίσημο gadget του Τζέιμς Μποντ στο βιντεοπαιχνίδι «007 First Light».
Το μεγάλο επιχειρηματικό διακύβευμα είναι αν τα γυαλιά μπορούν να εξελιχθούν στο επόμενο βασικό interface προσωπικής τεχνολογίας, μετατοπίζοντας ένα μέρος των λειτουργιών του smartphone στο πρόσωπο του χρήστη.
Η επέλαση στην Κίνα: Επιδοτήσεις και σκονάκια
Η ανάπτυξη της κατηγορίας είναι ταχύτατη στην Κίνα, όπου το 2025 διατέθηκαν 2,5 εκατομμύρια συσκευές.
-
Καθημερινές χρήσεις: Φοιτήτρια στην επαρχία Χεμπέι χρησιμοποιεί Rokid AI glasses στο ηλεκτρικό της σκούτερ για πλοήγηση, ενώ φωτογραφίζει τιμές προϊόντων στα καταστήματα για άμεση σύγκριση με προσφορές στο διαδίκτυο.
-
Ενοικιάσεις: Πολλοί καταναλωτές δοκιμάζουν τη συσκευή νοικιάζοντάς την για περίπου 5 ευρώ την ημέρα.
-
Αντιγραφή σε εξετάσεις: Η δυνατότητα σάρωσης ερωτήσεων και προβολής απαντήσεων στον φακό οδήγησε σε φαινόμενα ενοικίασης γυαλιών αποκλειστικά για αντιγραφή, προκαλώντας τις πρώτες απαγορεύσεις σε εκπαιδευτικά ιδρύματα.
-
Ενισχύσεις και εταιρείες: Κολοσσοί όπως Xiaomi, Alibaba και Li Auto παρουσιάζουν τις δικές τους προτάσεις. Επιπλέον, από το 2026, τα έξυπνα γυαλιά περιλαμβάνονται σε εθνικό πρόγραμμα κρατικών επιδοτήσεων στην Κίνα, το οποίο προσφέρει έκπτωση 15% (έως 500 γιουάν / ~64 ευρώ).
«Pervert glasses» και η αόρατη καταγραφή
Η ενσωματωμένη κάμερα που καταγράφει από την οπτική γωνία του χρήστη δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ιδιωτικότητας. Η απουσία εμφανούς κίνησης —σε αντίθεση με τη λήψη μέσω smartphone— έχει οδηγήσει σε περιστατικά κρυφής βιντεοσκόπησης γυναικών, προκαλώντας οργισμένες αντιδράσεις στο διαδίκτυο και την εμφάνιση του υποτιμητικού όρου «pervert glasses».
Οι πρώτες δικαστικές απαγορεύσεις
Οι ρυθμιστικές αρχές λαμβάνουν ήδη μέτρα:
-
Νέα Υόρκη: Από τις 20 Ιουλίου, η Διοίκηση Δικαστηρίων της Νέας Υόρκης απαγόρευσε τη χρήση smart glasses με κάμερα, μικρόφωνο ή υπολογιστή σε όλα τα δικαστήρια για όλους τους παρευρισκόμενους (δικηγόρους, μάρτυρες, υπαλλήλους, πολίτες), επικαλούμενη τη νομοθεσία περί πολιτικών δικαιωμάτων.
-
Καλιφόρνια: Οι ανησυχίες είχαν ενταθεί νωρίτερα, όταν μέλη της ασφάλειας του ιδρυτή της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, εμφανίστηκαν με τέτοια γυαλιά σε δίκη. Η δικαστής του Ανώτερου Δικαστηρίου, Κάρολιν Κουλ, προειδοποίησε ότι τυχόν καταγραφή συνιστά περιφρόνηση του δικαστηρίου.
Όσο πιο "αόρατη" γίνεται η τεχνολογία, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιληφθούν οι γύρω μας πότε χρησιμοποιείται και τι δεδομένα συλλέγει.Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι αν τα smart glasses μπορούν να κάνουν περισσότερα από ένα συμβατικό ζευγάρι γυαλιά, αλλά αν μπορούν να γίνουν ασφαλή ώστε οι υπόλοιποι να αισθάνονται άνετα όταν βρίσκονται απέναντί τους.
Η αγορά καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στις τεράστιες δυνατότητες της φορετής τεχνητής νοημοσύνης και τους κινδύνους της αόρατης καταγραφής.
