Ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των δύο σημαντικότερων υπηρεσιών πληροφοριών της Ουκρανίας σημειώθηκε στους δρόμους του Κιέβου, αποκαλύπτοντας τις εντάσεις και την αντιπαλότητα που έχουν αναπτυχθεί στο εσωτερικό του αμυντικού μηχανισμού της χώρας.
Το περιστατικό σημειώθηκε τα ξημερώματα της Τετάρτης, έπειτα από πολύωρη αντιπαράθεση μεταξύ στελεχών της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών HUR και της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας, SBU. Στο επίκεντρο βρέθηκε το διαμέρισμα του Στέπαν Καπλούνοφ, Ρώσου υπηκόου που πολεμά στο πλευρό της Ουκρανίας και κατέχει ανώτερη θέση στη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.
Κατά την ανταλλαγή πυρών τραυματίστηκαν τρία μέλη της HUR, σύμφωνα με διοικητή της υπηρεσίας, ενώ ένας από τους τραυματίες βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση. Η SBU επιβεβαίωσε ότι στελέχη της άνοιξαν πυρ όταν συνάντησαν αντίσταση κατά τη διάρκεια έρευνας στο διαμέρισμα.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, χαρακτήρισε το περιστατικό «απολύτως ντροπιαστικό» και διέταξε τη διεξαγωγή έρευνας από τον γενικό εισαγγελέα, η οποία θα αφορά τόσο τη σύγκρουση, όσο και τους διοικητές των μονάδων που συμμετείχαν.
«Στην Ουκρανία, πυροβολισμοί επιτρέπονται μόνο εναντίον των Ρώσων κατακτητών για την υπεράσπιση της χώρας», ανέφερε ο Ζελένσκι, ξεκαθαρίζοντας ότι καμία άλλη ανταλλαγή πυρών δεν μπορεί να θεωρείται αποδεκτή από το κράτος.
Η υπόθεση Καπλούνοφ
Η SBU κατηγορεί τον Καπλούνοφ ότι σχεδίαζε δολοφονία για λογαριασμό των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας. Σύμφωνα με την υπηρεσία, ο ίδιος ομολόγησε και στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος.
Ο ίδιος, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η ομολογία του αποσπάστηκε υπό πίεση. Όπως δήλωσε μετά την απελευθέρωσή του, είχε συλληφθεί στον δρόμο περίπου δέκα ημέρες νωρίτερα και μεταφέρθηκε σε άγνωστη τοποθεσία, με δεμένα τα χέρια και τα μάτια. Εκεί, όπως υποστηρίζει, οι άνθρωποι που τον κρατούσαν αποκάλυψαν ότι ήταν στελέχη της SBU και τον ανάγκασαν να ομολογήσει ότι ήταν Ρώσος κατάσκοπος.
Ο Καπλούνοφ είναι αναπληρωτής επικεφαλής του Russian Volunteer Corps, μιας μονάδας Ρώσων εθελοντών που πολεμά στο πλευρό της HUR από το 2023. Είχε εξαφανιστεί από τις 23 Αυγούστου και, σύμφωνα με τη HUR, είχαν προηγηθεί ερωτήματα προς τη SBU σχετικά με το εάν βρισκόταν υπό κράτηση, χωρίς να δοθεί απάντηση.
Σύμφωνα με την πλευρά της HUR, συνεργάτες του Καπλούνοφ είχαν τοποθετήσει άτομα για να παρακολουθούν το διαμέρισμά του και σήμαναν συναγερμό όταν έφτασαν εκεί τη νύχτα στελέχη της SBU. Η πλευρά του Καπλούνοφ υποστηρίζει ότι η SBU τον είχε μεταφέρει στο διαμέρισμα προκειμένου να πραγματοποιήσει εκεί ερευνητικές ενέργειες.
Η αντιπαράθεση των δύο υπηρεσιών
Οι δύο υπηρεσίες εμφανίζουν διαφορετικές εκδοχές για την εξέλιξη των γεγονότων. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του Καπλούνοφ, οι διοικητές των μονάδων που βρίσκονταν στο σημείο είχαν συμφωνήσει, έπειτα από αρκετές ώρες, στον τρόπο με τον οποίο θα συνεχιζόταν η έρευνα χωρίς παρεμπόδιση.
Η κατάσταση όμως κλιμακώθηκε γύρω στις 8:30 το πρωί, όταν στελέχη της SBU προχώρησαν σε κράτηση αρκετών μελών της HUR. Ακολούθησε ανταλλαγή πυροβολισμών στον δρόμο, με την πλευρά του Καπλούνοφ να υποστηρίζει ότι οι άνδρες της HUR αντέδρασαν για να υπερασπιστούν συναδέλφους τους.
Η HUR κατηγόρησε στη συνέχεια τη SBU για παράνομες ενέργειες και υποστήριξε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη στοχευμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης με στόχο την απαξίωση της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών.
Ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Κιρίλο Μπουντάνοφ, πρώην επικεφαλής της HUR, καταδίκασε επίσης το περιστατικό. Υποστήριξε ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να απαγάγει παράνομα στρατιωτικούς ή να ανοίγει πυρ στους δρόμους των ουκρανικών πόλεων.
Πολιτικό και επιχειρησιακό πλήγμα
Το περιστατικό έρχεται να καταδείξει τις τριβές μεταξύ των δύο υπηρεσιών σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία εξακολουθεί να διεξάγει τον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας. Η HUR και η SBU έχουν διαφορετικές αρμοδιότητες, αλλά οι επιχειρήσεις τους συχνά αλληλεπικαλύπτονται στο πεδίο της αντικατασκοπείας, της αντιμετώπισης ρωσικών δικτύων και των ειδικών επιχειρήσεων. Η δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ τους δημιουργεί έτσι ένα ασυνήθιστο και ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα για την ουκρανική ηγεσία.
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει έντονη συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς κυκλοφορούν βίντεο από το περιστατικό και δηλώσεις του Καπλούνοφ και του δικηγόρου του. Παράλληλα, η HUR επιχειρεί να αντικρούσει την εκδοχή της SBU ότι απέτρεψε τρομοκρατική επίθεση.
Ο Ζελένσκι έχει πλέον αναθέσει στη δικαιοσύνη να διερευνήσει τις συνθήκες της σύγκρουσης και τις ευθύνες όσων έδωσαν τις σχετικές εντολές. Το αποτέλεσμα της έρευνας αναμένεται να δείξει εάν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό ή για εκδήλωση μιας βαθύτερης αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο ισχυρότερων υπηρεσιών πληροφοριών της Ουκρανίας.