Νέο παράθυρο για διπλωματική λύση στον πόλεμο της Ουκρανίας αφήνει ανοιχτό ο Βλαντίμιρ Πούτιν, την ώρα που οι προσπάθειες για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων μεταξύ Μόσχας και Κιέβου βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών επαφών.
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι υπάρχει πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία ειρήνης για τον τερματισμό του πολέμου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η τελική λύση θα πρέπει να προέλθει από τις δύο πλευρές που εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση, δηλαδή τη Ρωσία και την Ουκρανία.
Μιλώντας σε οικονομικό φόρουμ στη ρωσική Άπω Ανατολή, ο Πούτιν αναγνώρισε τον ρόλο τρίτων χωρών στις προσπάθειες διαμεσολάβησης, υπογραμμίζοντας ότι μεταξύ αυτών βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Όπως ανέφερε, υπάρχει προοπτική διευθέτησης, εφόσον υπάρξει η απαιτούμενη πολιτική βούληση από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διπλωματική διαδικασία είχε ουσιαστικά παγώσει, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και από τις δύο πλευρές.
Στο τραπέζι νέα συνάντηση Τραμπ – Πούτιν
Η δήλωση Πούτιν συμπίπτει με νέα κινητικότητα από την Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι είναι έτοιμος να πραγματοποιήσει νέα συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, αλλά θέλει προηγουμένως να διαπιστώσει ότι υπάρχει πραγματική προοπτική για συμφωνία ειρήνης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, θεωρώντας ότι μια νέα συνάντηση κορυφής θα έχει νόημα μόνο εφόσον οι συνομιλίες μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Παράλληλα, πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες ημέρες αναφέρουν ότι ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ φέρεται να συζήτησε στη Μόσχα την προοπτική μιας νέας συνάντησης κορυφής στην οποία θα μπορούσαν να συμμετάσχουν Τραμπ, Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Μια τέτοια τριμερής συνάντηση θα αποτελούσε σημαντική αναβάθμιση της διπλωματικής προσπάθειας, καθώς θα έφερνε στο ίδιο τραπέζι τους τρεις βασικούς πολιτικούς παράγοντες της σύγκρουσης.
Οι εδαφικές διαφορές παραμένουν το μεγάλο εμπόδιο
Παρά τις δηλώσεις για πιθανότητα ειρηνευτικής συμφωνίας, οι βασικές διαφωνίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν ιδιαίτερα βαθιές.
Η Ρωσία εξακολουθεί να θέτει ως βασικό στοιχείο οποιασδήποτε διευθέτησης τις εδαφικές της απαιτήσεις και τη διασφάλιση των συμφερόντων της στις περιοχές που έχει καταλάβει. Το Κίεβο, από την πλευρά του, απορρίπτει την παραχώρηση ουκρανικών εδαφών ως τίμημα για την ειρήνη.
Παράλληλα, η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας και το καθεστώς των κατεχόμενων περιοχών εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν σε οποιαδήποτε τελική συμφωνία.
Η δυσκολία αποτυπώνεται και στις πρόσφατες ρωσικές τοποθετήσεις. Ο Πούτιν έχει υποστηρίξει ότι η Ρωσία έχει το πάνω χέρι στο πεδίο της μάχης και έχει χαρακτηρίσει την ουκρανική ηγεσία «τρομοκρατική», αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο ουσιαστικών συνομιλιών εφόσον υπάρξει κατάλληλο πλαίσιο.
Νέα προσπάθεια για συνομιλίες τον Σεπτέμβριο
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στον Σεπτέμβριο, καθώς Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συνομιλιών με τη Ρωσία.
Ο επικεφαλής του γραφείου του Ουκρανού προέδρου έχει δηλώσει ότι θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν νέες επαφές, ενδεχομένως με αμερικανική συμμετοχή. Το Κίεβο θεωρεί κρίσιμη την παρουσία των ΗΠΑ στη διαδικασία, καθώς εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να ασκήσει πίεση και στις δύο πλευρές ώστε να υπάρξει πρόοδος.
Ωστόσο, οι ίδιες ουκρανικές πηγές προειδοποιούν ότι δεν θα πρέπει να αναμένονται άμεσα αποτελέσματα. Οι διαφορές είναι μεγάλες και οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτούσε δύσκολους συμβιβασμούς.
Η στρατιωτική σύγκρουση συνεχίζεται
Την ίδια ώρα, το διπλωματικό άνοιγμα συνυπάρχει με έντονη στρατιωτική δραστηριότητα.
Οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιθέσεις σε ουκρανικές υποδομές, ενώ η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος, πλήττοντας μεταξύ άλλων ενεργειακές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει προβλήματα στη λειτουργία ρωσικών διυλιστηρίων και στις μεταφορές, ενώ η Μόσχα έχει προειδοποιήσει ότι θα εντείνει τις επιθέσεις στις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές ενόψει του χειμώνα.
Η κατάσταση δημιουργεί έναν παράδοξο συνδυασμό: από τη μία πλευρά υπάρχουν νέες διπλωματικές κινήσεις και δηλώσεις για πιθανή ειρηνευτική συμφωνία και από την άλλη η στρατιωτική αντιπαράθεση εξακολουθεί να κλιμακώνεται.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό τον διάλογο
Σημαντικό στοιχείο της νέας φάσης είναι η επανενεργοποίηση των επαφών ΗΠΑ–Ρωσίας.
Οι συνομιλίες Αμερικανών και Ρώσων αξιωματούχων έχουν επανέλθει στο προσκήνιο, με την Ουάσιγκτον να εξετάζει τρόπους επαναφοράς της ειρηνευτικής διαδικασίας. Την ίδια στιγμή, όμως, η αμερικανική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι δεν θα υπάρξουν ουσιαστικές οικονομικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία όσο ο πόλεμος συνεχίζεται.
Αυτό δείχνει ότι η αμερικανική στρατηγική επιχειρεί να συνδυάσει τη διπλωματική πίεση με τη διατήρηση οικονομικών μοχλών έναντι της Μόσχας.
