Η γεωπολιτική σκακιέρα στη Μέση Ανατολή δοκιμάζεται για άλλη μια φορά, καθώς η Τεχεράνη βρίσκεται στο στόχαστρο ενός νέου κύματος αμερικανικών κυρώσεων. Σε αυτό το σκηνικό αυξανόμενης έντασης, το Πεκίνο λειτουργεί ως ο κύριος οικονομικός εταίρος του Ιράν, διατηρώντας όμως μια στάση που αποδεικνύει ότι η στήριξή του έχει πολύ συγκεκριμένα και υπολογισμένα όρια.
Η σχέση των δύο πλευρών στηρίζεται πρωτίστως στον τομέα της ενέργειας. Η Κίνα απορροφά σχεδόν το 90% των συνολικών εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, αξιοποιώντας τραπεζικά δίκτυα, τοπικά νομίσματα όπως το γιουάν, αλλά και «γκρίζες» διαδρομές μεταφοράς, ώστε να παρακάμπτεται το δολλάριο. Η κινεζική ζήτηση κρατά την ιρανική οικονομία ζωντανή παρά τις ασφυκτικές αμερικανικές κυρώσεις».
Παράλληλα, σε διπλωματικό επίπεδο, το Πεκίνο καταδικάζει σταθερά τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τις παράνομες και αναποτελεσματικές.
Οι αμερικανικές πιέσεις και οι ισορροπίες στον Κόλπο
Παρά τη στενή οικονομική συνεργασία, η Κίνα αποφεύγει συστηματικά να μετατραπεί σε στρατιωτικό ή πολιτικό εγγυητή του Ιράν. Ο αμερικανικός παράγοντας και οι ευρύτερες διεθνείς ισορροπίες επιβάλλουν μια ιδιαίτερα προσεκτική τακτική.
-
Διατήρηση ισορροπιών στον Κόλπο: Το Πεκίνο διατηρεί τεράστια οικονομικά συμφέροντα με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μια υπερβολική στοίχιση με την Τεχεράνη θα διατάρασσε αυτές τις κρίσιμες σχέσεις.
-
Αποφυγή μετωπικής με τις ΗΠΑ: Η κινεζική ηγεσία δεν επιθυμεί να διακινδυνεύσει τη δική της πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές, ούτε να προκαλέσει δευτερογενείς κυρώσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις της για χάρη του Ιράν.
-
Όρια στη στρατιωτική βοήθεια: Η στήριξη παραμένει αυστηρά οικονομική και διπλωματική, αποφεύγοντας ενέργειες που θα εμπλέκαν την Κίνα σε μια άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση.
Για το Πεκίνο, το Ιράν είναι ένας χρήσιμος εταίρος, αλλά η δική του οικονομική και γεωπολιτική σταθερότητα μπαίνει πάντα σε πρώτη μοίρα.
Τα κρίσιμα μεγέθη της σχέσης
-
90%: Το ποσοστό του ιρανικού πετρελαίου που κατευθύνεται στην κινεζική αγορά.
-
Στρατηγική Πεκίνου: Παροχή οικονομικής στήριξης χωρίς την αναλαβή στρατιωτικών δεσμεύσεων.
-
Κύριος Στόχος: Εξασφάλιση σταθερότητας στην ενέργεια χωρίς να διαταραχθούν οι σχέσεις με τη Δύση.
Η Κίνα προσφέρει στην Τεχεράνη το απαραίτητο «οξυγόνο» για να αντέχει τις πιέσεις της Ουάσινγκτον, χωρίς όμως να διατίθεται να γκρεμίσει τις δικές της γέφυρες με την παγκόσμια οικονομία.
