Τις βασικές τομές που εισάγει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις» παρουσίασε σήμερα στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς.
Πρόκειται για ένα ερανιστικό νομοσχέδιο 77 άρθρων, που αντιμετωπίζει χρόνια ζητήματα και εκκρεμότητες, με βασικούς άξονες τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου της αλιείας, την ψηφιοποίηση του Μητρώου Αγροτών, την αυστηροποίηση των κυρώσεων για παραβίαση των μέτρων υγείας των ζώων και την ιχνηλασιμότητα του μελιού.
Παράλληλα, περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τις υδατοκαλλιέργειες, τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, τον ΕΛΓΑ, τις Ομάδες Παραγωγών, τις παλαιές Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης και τις βιολογικές αγορές.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Υφυπουργός στην τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ενός νομοθετήματος του 1970.
«Κάνουμε την πρώτη ουσιαστική παρέμβαση μετά από 56 χρόνια, με βαθιές τομές και λύσεις για την νέα εποχή και “Γυρίζουμε σελίδα”. Δηλαδή, εκσυγχρονίζουμε το κράτος, ψηφιοποιούμε τις διαδικασίες, ενισχύουμε τον έλεγχο, βάζουμε καθαρούς κανόνες και στηρίζουμε τον παραγωγό», ανέφερε.
Νέο Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας
Με το νομοσχέδιο θεσπίζεται για πρώτη φορά το Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας, ως ολοκληρωμένος μηχανισμός ελέγχου, εποπτείας και επιβολής κυρώσεων, σε εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Οι διαδικασίες ψηφιακής αδειοδότησης απλοποιούνται δραστικά, καθώς από 19 που προβλέπονται σήμερα περιορίζονται σε μόλις 2.
Κύριο επιχειρησιακό εργαλείο θα αποτελεί το αναβαθμισμένο Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), το οποίο θα λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή υποδομή, συγκεντρώνοντας στοιχεία για την αλιευτική δραστηριότητα, τις άδειες, τις εκφορτώσεις και ζυγίσεις, την εμπορία και ιχνηλασιμότητα, τις επιθεωρήσεις, τις παραβάσεις και τις κυρώσεις.
Δημιουργούνται επίσης Εθνικό Μητρώο Επιθεωρητών Αλιείας και Μητρώο Αλιευτικών Παραβάσεων, αποσαφηνίζονται οι αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων αρχών και ενισχύεται ο ρόλος των Περιφερειών και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Οι παραβάσεις διακρίνονται πλέον σε σοβαρές, κοινές και ήσσονος σημασίας, ενώ για τις σοβαρές προβλέπονται, εκτός από πρόστιμα, και μόρια.
«Ο συνεπής επαγγελματίας ψαράς, δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από έναν σύγχρονο και δίκαιο έλεγχο. Αντίθετα, έχει συμφέρον να υπάρχει ένα σύστημα που προστατεύει τον νόμιμο επαγγελματία από εκείνον που παρανομεί», τόνισε ο κ. Καββαδάς.
Υδατοκαλλιέργειες και βιντζότρατα
Στις υδατοκαλλιέργειες δημιουργείται για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο για την υδρανάπαυση, με δυνατότητα προσωρινής μετακίνησης εγκαταστάσεων εκτροφής για την προστασία και αναβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η συνολική ελληνική παραγωγή υδατοκαλλιέργειας εκτιμάται σε περίπου 141.000 τόνους, αξίας κοντά στα 800 εκατ. ευρώ, ενώ στον κλάδο δραστηριοποιούνται περισσότεροι από 700 φορείς και επιχειρήσεις, με πάνω από 10.000 άμεσα και έμμεσα εργαζόμενους.
Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος του Εθνικού Συμβουλίου Υδατοκαλλιεργειών, καταργείται η υποχρέωση καταβολής διπλού μισθώματος κατά τη μετακίνηση μιας μονάδας και ο χρόνος απομάκρυνσης εγκαταστάσεων μετά τη λήξη ή διακοπή μίσθωσης αυξάνεται από 24 σε 30 μήνες.
Για τη βιντζότρατα, ο Υφυπουργός επισήμανε ότι από 500 σκάφη το 2009 έχουν απομείνει σήμερα 73 αλιείς. Με το νομοσχέδιο το συγκεκριμένο αλιευτικό εργαλείο καταργείται.
«Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα σε ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι απασχολεί έντονα την αλιευτική κοινότητα: τη βιντζότρατα. Είναι ένα θέμα με το οποίο έχω ασχοληθεί ενεργά από το 2015, από την πρώτη ημέρα που εκλέχτηκα βουλευτής.
Και έχω βρεθεί και ακούσει όλα αυτά τα χρόνια, με τους ανθρώπους που εργάζονται με αυτό το εργαλείο. Θέλω να θυμίσω ότι το 1979 με Π.Δ. θεσπίστηκε η απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών και για τις βιντζότρατες.
Από 500 σκάφη που ήταν το 2009, σήμερα έχουν απομείνει 73 αλιείς που εξακολουθούν να έχουν αυτό το εργαλείο. Αυτό δείχνει τη διαχρονικά φθίνουσα πορεία της βιντζότρατας.
Με το παρόν νομοσχέδιο καταργείται το συγκεκριμένο αλιευτικό εργαλείο.
Δεν είναι μία εύκολη απόφαση. Γνωρίζω ότι αυτή η εξέλιξη δημιουργεί εύλογη ανησυχία στους επαγγελματίες αλιείς που το χρησιμοποιούν. Γνωρίζουμε ότι δεν μπορείς να λες στον επαγγελματία «από αύριο σταματάς» και να τελειώνει εκεί η συζήτηση.
Θέλω, λοιπόν, να είμαι σαφής: για τους αλιείς που θα υποχρεωθούν να αποσύρουν το συγκεκριμένο εργαλείο, έχει εγκριθεί οικονομική ενίσχυση ύψους 25.000 ευρώ.
Η συγκεκριμένη ενίσχυση δεν αποτυπώνεται στο παρόν νομοσχέδιο. Θα ακολουθήσει η προβλεπόμενη διαδικασία για τη χορήγησή της.
Παράλληλα το γεγονός ότι τα σκάφη δεν οδηγούνται σε διάλυση, δίνει τη δυνατότητα μέσα από διαθέσιμα προγράμματα να εκσυγχρονιστούν και να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους με άλλα επιτρεπόμενα αλιευτικά εργαλεία», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ.Καββαδάς.
Ψηφιακή καρτέλα αγρότη και Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος
Σημαντικό σκέλος του νομοσχεδίου αποτελεί η ψηφιακή καρτέλα του αγρότη, με τη σύνδεση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης και το myAgro.
«Ο αγρότης δεν μπορεί να συνεχίσει να αποδεικνύει κάθε φορά, σε διαφορετικές υπηρεσίες, ποιος είναι, τι παράγει και ποια είναι η αγροτική του δραστηριότητα. Η πληροφορία πρέπει να βρίσκεται συγκεντρωμένη και να αξιοποιείται με διαλειτουργικότητα», ανέφερε ο κ. Καββαδάς.
Παράλληλα, για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος δημιουργείται ενιαίο πλαίσιο αναγνώρισης και λειτουργίας δημόσιων και ιδιωτικών σχολών, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αξιολόγηση των προγραμμάτων και υποχρεωτικό επιτόπιο έλεγχο. Δημιουργείται επίσης το Ηλεκτρονικό Μητρώο Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος, στο οποίο θα περιλαμβάνονται οι σχολές, οι σπουδαστές και οι απόφοιτοι, καθώς και ηλεκτρονική τράπεζα θεμάτων για τις εξετάσεις.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τις επιζωοτίες
Με το νομοσχέδιο αυστηροποιούνται οι ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για όσους παραβιάζουν τα μέτρα πρόληψης και περιορισμού των επιζωοτιών.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης επιστημονικού προσωπικού όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και μετακίνησής του όπου απαιτείται. Εκτός από κτηνιάτρους, θα μπορούν να αξιοποιούνται και γεωπόνοι, με πρόβλεψη αποζημίωσης της συμμετοχής τους και των σχετικών εξόδων.
«Γιατί για να αντιμετωπίσεις μια κρίση, δεν αρκεί να έχεις νόμους. Χρειάζεσαι ανθρώπους στο πεδίο. Χρειάζεσαι κτηνιάτρους. Χρειάζεσαι γεωπόνους. Χρειάζεσαι μηχανισμό που να μπορεί να κινητοποιείται γρήγορα», τόνισε ο Υφυπουργός.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η ψηφιακή πλατφόρμα e-honey, μέσω της οποίας ενισχύεται η ιχνηλασιμότητα στην παραγωγή, εμπορία και διακίνηση μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων, με στόχο την προστασία του παραγωγού και του καταναλωτή και την αντιμετώπιση των παράνομων «ελληνοποιήσεων».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Καββαδάς τόνισε: «Το νομοσχέδιο που συζητούμε δεν είναι ένα νομοσχέδιο μόνο για την αλιεία. Είναι ένα νομοσχέδιο που επιχειρεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί, ελέγχει, πιστοποιεί και στηρίζει την παραγωγική δραστηριότητα. Στην αλιεία, περνάμε σε ένα πιο σύγχρονο και ψηφιακό σύστημα ελέγχου.
Στην αγροτική παραγωγή, δημιουργούμε την ψηφιακή καρτέλα του αγρότη.
Στο μέλι, δημιουργούμε ψηφιακή ιχνηλασιμότητα. Στις ζωονόσους, ενισχύουμε τα εργαλεία πρόληψης και αντιμετώπισης. Και στις αλλαγές που απαιτούν από κάποιους επαγγελματίες να προσαρμοστούν, οφείλουμε να εξασφαλίζουμε και τη δυνατότητα μιας δίκαιης μετάβασης. Αυτό είναι το ζητούμενο. Να έχουμε κανόνες που εφαρμόζονται. Να έχουμε ελέγχους που λειτουργούν».
