Σε τροχιά σημαντικής ανόδου κινούνται οι πωλήσεις βραζιλιανικών φρούτων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αντίστοιχη ενίσχυση της κερδοφορίας για τους παραγωγούς. Η αυξημένη ζήτηση στην Ευρώπη εξασφαλίζει μεγαλύτερα συνολικά έσοδα, τα οποία όμως εξανεμίζονται από τα διογκωμένα μεταφορικά έξοδα και τις δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του οργανισμού ApexBrasil, το διάστημα Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 οι αποστολές φρούτων στην ΕΕ διαμορφώθηκαν στα 664,5 εκατομμύρια δολάρια. Σε ετήσια βάση, η αξία τους ενισχύθηκε κατά 15,8%, ενώ ο όγκος των φορτίων αυξήθηκε κατά 6,3%.
Η απόκλιση αυτή ανάμεσα στην αξία και την ποσότητα φανερώνει ότι οι εξαγωγείς εισπράττουν υψηλότερες τιμές ανά μονάδα προϊόντος, όμως η διαφορά αυτή απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το λειτουργικό κόστος.
Ναύλοι έως 9.000 δολάρια και εμπόδια στα logistics
Η θαλάσσια μεταφορά αποτελεί τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο για τον κλάδο. Έκθεση από το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στη Βραζιλία αποκαλύπτει τη ραγδαία αύξηση των ναύλων:
-
Η μεταφορά ενός τυπικού κοντέινερ προς την Ευρώπη, που παλαιότερα κόστιζε 4.500 έως 5.000 δολάρια, έχει πλέον σκαρφαλώσει στα 8.000 έως 9.000 δολάρια.
-
Οι αναταράξεις οφείλονται στα προβλήματα των θαλάσσιων διαδρομών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και στην περιορισμένη διαθεσιμότητα πλοίων.
Για τα ευπαθή φρούτα, οι καθυστερήσεις στα δρομολόγια μειώνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων στα ράφια και αυξάνουν τις φθορές. Παράλληλα, οι εξαγωγείς αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε υποδομές ψύξης σε λιμάνια και αεροδρόμια, αργοπορία στην έκδοση φυτοϋγειονομικών πιστοποιητικών, αλλά και την ανάγκη για μεγάλες οδικές μεταφορές στο εσωτερικό της Βραζιλίας μέχρι τα διαθέσιμα λιμάνια.
Η Ολλανδία ως κύρια πύλη και ο ανταγωνισμός
Η πρόσβαση των βραζιλιανικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή ηπειρωτική αγορά γίνεται κατά κύριο λόγο μέσω συγκεκριμένων χωρών. Βάσει των στοιχείων του 2025, η κατανομή διαμορφώνεται ως εξής:
-
Ολλανδία: Απορρόφησε το 36% της συνολικής αξίας των εξαγωγών.
-
Γερμανία: Ακολουθεί με μερίδιο 22,6%.
-
Ισπανία: Συγκεντρώνει το 16,6%.
Η υψηλή αυτή συγκέντρωση σε μεσίτες και ενδιάμεσα δίκτυα συμπιέζει περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους. Για τον λόγο αυτό, οι παραγωγοί αναζητούν άμεσες εμπορικές συμφωνίες με τους τελικούς αγοραστές.
Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός οξύνεται από γειτονικές χώρες όπως το Περού, το οποίο διαθέτει πλεονέκτημα λόγω της μικρότερης απόστασης των καλλιεργειών από τις ακτές και των πιο αποδοτικών λιμενικών υποδομών.
Οι καταναλωτικές τάσεις και οι αλλαγές στα νοικοκυριά
Αν και μελέτη της Euromonitor για την ApexBrasil δείχνει ότι το 56% των Ευρωπαίων προτίθεται να καταναλώνει περισσότερα φρέσκα φρούτα, η πρόθεση αυτή προσκρούει στους πιεσμένους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Στο διάστημα 2020-2025, παρά την άνοδο των τιμών, ο πραγματικός όγκος πωλήσεων φρούτων στο λιανεμπόριο υποχώρησε κατά 0,5% στη Γερμανία και κατά 4% στη Γαλλία. Παράλληλα, η άνοδος των εκπτωτικών αλυσίδων (discounters) και η αύξηση των μονοπρόσωπων και μονογονεϊκών νοικοκυριών στρέφουν την αγορά σε μικρότερες συσκευασίες, καθώς και σε κομμένα ή έτοιμα προς κατανάλωση φρούτα —κατηγορίες που απαιτούν εξειδικευμένη ψυχόμενη εφοδιαστική αλυσίδα.
Στρατηγικές για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας
Η θαλάσσια οδός καλύπτει το 93% των βραζιλιανικών εξαγωγών φρούτων, ενώ μόλις το 7% μεταφέρεται αεροπορικώς. Με τη θαλάσσια μεταφορά να παραμένει κομβική αλλά ακριβή, οι φορείς του κλάδου αναλαμβάνουν δράση:
-
Η ένωση παραγωγών Abrafrutas προωθεί πρωτοβουλίες για τη συμπίεση του λειτουργικού κόστους.
-
Η ApexBrasil ενισχύει την προβολή των προϊόντων με δυναμική παρουσία σε διεθνείς εκθέσεις και στοχευμένες εκδηλώσεις.
Σε ένα περιβάλλον όπου η ψυκτική αλυσίδα και οι ναύλοι ακριβαίνουν, η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας εξαρτάται άμεσα από την αποδοτικότητα των logistics και τη δημιουργία απευθείας προσβάσεων στην τελική κατανάλωση.
