Σκληρή γραμμή κατά του παράνομου ενεργειακού δικτύου της Τεχεράνης υιοθέτησε η Ουάσιγκτον, καθώς το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε στις 8 Οκτωβρίου τη επιβολή κυρώσεων σε 17 πλοία και στις αντίστοιχες εταιρείες διαχείρισής τους. Η ενέργεια αυτή, η οποία εντάσσεται στην ευρύτερη επιχείρηση «Economic Outcast», στοχεύει να αποκόψει τις θαλάσσιες διαδρομές που τροφοδοτούν με ιρανικό αργό, καύσιμα και πετροχημικά τις αγορές της Νότιας και Ανατολικής Ασίας.
Το δίκτυο διακίνησης και τα εμπλεκόμενα πλοία
Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, τα συγκεκριμένα σκάφη αποτελούν βασικό κομμάτι του αποκαλούμενου ιρανικού «στόλου-σκιά», ενός συστήματος που παρακάμπτει τους διεθνείς περιορισμούς, διακινώντας εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, νάφθας, υγραερίου, μεθανόλης και ασφάλτου. Στη σχετική λίστα κατονομάζονται μεταξύ άλλων τα πλοία PARITOSH, BITU, STARWAY και SHENZHEN.
Ειδικότερα, τα διαθέσιμα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου αναφέρουν ότι:
-
Το PARITOSH μετέφερε πάνω από 100.000 βαρέλια ιρανικής ασφάλτου (υλικού οδοποιίας).
-
Το BITU διακίνησε περισσότερα από 170.000 βαρέλια αντίστοιχων προϊόντων.
-
Το STARWAY κατέγραψε μεταφορά άνω των 3 εκατομμυρίων βαρελιών νάφθας από το 2025.
-
Το SHENZHEN μετέφερε πάνω από 3,5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από τα τέλη του 2025.
Τα σκάφη αυτά φέρουν διάφορες σημαίες, ενώ το καταχωρισμένο εταιρικό δίκτυο υποστήριξής τους τίθεται πλέον υπό καθεστώς αυστηρού ελέγχου, χωρίς ωστόσο οι καταχωρίσεις αυτές να πιστοποιούν αυτόματα την πραγματική εθνικότητα των ιδιοκτητών ή την προέλευση κάθε μεμονωμένου φορτίου.
Το νομικό πλαίσιο των κυρώσεων και οι εξαιρέσεις
Με την επίσημη ένταξη των οντοτήτων στον κατάλογο της OFAC, όλα τα περιουσιακά στοιχεία τους που εμπίπτουν στην αμερικανική δικαιοδοσία δεσμεύονται άμεσα. Παράλληλα, απαγορεύονται ρητά οποιεσδήποτε οικονομικές συναλλαγές από πολίτες ή επιχειρήσεις των ΗΠΑ, ενώ προειδοποιήσεις απευθύνονται και σε διεθνείς οργανισμούς που τυχόν θα συνεργαστούν μαζί τους.
Στην ίδια απόφαση, η αμερικανική πλευρά προχώρησε και σε δύο αφαιρέσεις από τη μαύρη λίστα, αποσύροντας τα πλοία HAKUNA MATATA και PINOCCHIO. Όπως διευκρινίστηκε, τα συγκεκριμένα σκάφη αποχώρησαν από το δίκτυο του στόλου-σκιά και πωλήθηκαν σε νέους διαχειριστές που δεν σχετίζονται με τις κυρώσεις. Παρότι η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι τα νέα μέτρα πλήττουν καίρια το εναπομείναν δίκτυο, οι εκτιμήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν αποκλειστικά την επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.
