Η έκρηξη των απατών που συνδέονται με τα κρυπτονομίσματα έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις παγκοσμίως, με τις καταγεγραμμένες απώλειες στις ΗΠΑ να αγγίζουν τα 11,4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 (τριπλάσιες σε σχέση με τρία χρόνια νωρίτερα).
Σε τοπικό επίπεδο, οι παραδοσιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου αδυνατούσαν συχνά να ανταποκριθούν, παραπέμποντας τα θύματα στα πολιτικά δικαστήρια ή στο FBI, το οποίο συνήθως εστιάζει σε υποθέσεις με τεράστια ποσά, αφήνοντας ακάλυπτα τα θύματα που έχασαν από μερικές εκατοντάδες έως δεκάδες χιλιάδες δολάρια.
Για να καλυφθεί αυτό το κενό, ο εισαγγελέας του Μπρούκλιν Έρικ Γκονζάλες ίδρυσε το 2023 τη Virtual Currency Unit (VCU) και επέλεξε για επικεφαλής την Αλόνα Κατς, πρώην στέλεχος του Μανχάταν. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει σπουδές προγραμματισμού —προέρχεται από οικογένεια καλλιτεχνών και η ίδια αγαπά την ποίηση— ανέλαβε να οργανώσει την άμυνα απέναντι σε ένα πρωτοφανές κύμα εγκληματικότητας.
Η μέθοδος των απατεώνων στη ρωσόφωνη κοινότητα
Η Κατς εντόπισε γρήγορα ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στις καταγγελίες, ιδιαίτερα στις συνοικίες Μπράιτον Μπιτς και Σίπσιντ Μπέι, όπου κατοικούν πολλοί Ρώσοι και Ουκρανοί μετανάστες. Οι δράστες προσέγγιζαν τα θύματα κυρίως μέσω του Facebook, μιλούσαν ρωσικά και συστήνονταν ως ομογενείς που πλούτισαν επενδύοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρακτική ακολουθούσε συγκεκριμένα βήματα:
-
Τα θύματα έβαζαν μικρά ποσά και έβλεπαν ψευδείς λογαριασμούς με εντυπωσιακές αποδόσεις.
-
Τους επιτρέπονταν μικρές αναλήψεις για να χτιστεί αίσθηση ασφάλειας.
-
Όταν ζητούσαν να τραβήξουν τα κεφάλαιά τους, αντιμετώπιζαν υπέρογκες προμήθειες ή εξαφάνιση των δραστών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 74χρονου Μαρκ, ο οποίος έχασε 200.000 δολάρια, αλλά και της 36χρονης ανθοπώλισσας Γιούλια Μαρινένκο από το Καζακστάν, που έχασε 10.000 δολάρια προτού η ομάδα της Κατς εντοπίσει εγκαίρως την απάτη και ενημερώσει τον σύζυγό της.
Η αξιοποίηση του blockchain ως ερευνητικό εργαλείο
Καθώς οι ομοσπονδιακές αρχές σπάνια ασχολούνταν με μικρότερες υποθέσεις και οι δράστες δρούσαν από απομακρυσμένες χώρες όπως η Καμπότζη, η Μαλαισία και η Ουκρανία, η Κατς στράφηκε αρχικά στην ενημέρωση του κοινού μέσω ραδιοφωνικών μηνυμάτων στα ρωσικά.
Παράλληλα, η ίδια και η ομάδα της αξιοποίησαν τη διαφάνεια του blockchain. Παρακολουθώντας τη διαδρομή των Bitcoin και Tether από πορτοφόλι σε πορτοφόλι, κατάφεραν να χαρτογραφήσουν τα δίκτυα, να συνεργαστούν με ανταλλακτήρια για να βάλουν σε μαύρη λίστα ύποπτους λογαριασμούς, να κλείσουν πλαστές ιστοσελίδες και να επιστρέψουν περίπου 300.000 δολάρια στα θύματα.
Η μεγάλη επιχείρηση και η κατάρρευση των διακομιστών
Παρά τις κατασχέσεις ιστοσελίδων, το πρόβλημα παρέμενε επειδή οι απατεώνες δημιουργούσαν διαρκώς νέες. Στις αρχές του 2026, η Κατς άλλαξε στρατηγική, στοχεύοντας απευθείας την ψηφιακή υποδομή των εγκληματιών.
Αφού εντόπισε με την ομάδα της κρίσιμους διακομιστές στην Ανατολική Ευρώπη, ζήτησε τη συνδρομή του FBI. Τα ξημερώματα της 6ης Οκτωβρίου, σε μια επιχείρηση που συντονίστηκε σε τρεις ζώνες ώρας, απενεργοποιήθηκαν 112 διακομιστές υπολογιστών και περισσότερες από 240 ιστοσελίδες crypto απάτης. Παρότι δεν υπήρξαν συλλήψεις, η ενέργεια αυτή χαρακτηρίστηκε ως μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις κυβερνοδιατάραξης από τοπική εισαγγελική αρχή, αποδεικνύοντας ότι το blockchain μπορεί να μετατραπεί σε αποτελεσματικό όπλο στα χέρια μιας αποφασισμένης εισαγγελέως.
