H Νότια Κορέα και την Ταϊβάν είναι από τους μεγάλους κερδισμένους της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης, χάρη στην κυριαρχία τους στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών. Ωστόσο, τα οφέλη από τους εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης, τα ιστορικά υψηλά των χρηματιστηρίων και τα ρεκόρ εξαγωγών συγκεντρώνονται σε έναν μικρό αριθμό επιχειρήσεων και επενδυτών, δημιουργώντας μία όλο και πιο έντονη ανισότητα.
Η άνθηση των εταιρειών ημιαγωγών έχει δημιουργήσει μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι κολοσσοί των μικροτσίπ, όπως η Samsung, η SK Hynix και η Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), που καταγράφουν εκρηκτική κερδοφορία χάρη στην αδιάκοπη ζήτηση για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης. Από την άλλη, μεγάλα τμήματα της μεταποίησης και των παραδοσιακών εξαγωγικών κλάδων αντιμετωπίζουν ασθενική ζήτηση, αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα και τις συνέπειες των δασμών.
Η επενδυτική ευφορία έχει επεκταθεί και στα νοικοκυριά. Στη Νότια Κορέα, συνταξιούχοι ρευστοποιούν ασφαλιστήρια και αποταμιεύσεις προκειμένου να επενδύσουν σε μετοχές εταιρειών ημιαγωγών, ενώ σχεδόν το 83% των καθαρών αγορών ιδιωτών επενδυτών στον δείκτη KOSPI φέτος κατευθύνθηκε στις μετοχές της Samsung και της SK Hynix. Όλο και περισσότερα κεφάλαια μεταφέρονται από ασφαλέστερες μορφές αποταμίευσης σε πιο ριψοκίνδυνες επενδύσεις, με στόχο υψηλότερες αποδόσεις.
Αντίστοιχη εικόνα επικρατεί και στην Ταϊβάν, όπου η χρηματιστηριακή αγορά ξεπέρασε πρόσφατα την Ινδία και αναδείχθηκε η πέμπτη μεγαλύτερη στον κόσμο. Η TSMC αντιπροσωπεύει πλέον πάνω από το 40% της αξίας του βασικού χρηματιστηριακού δείκτη της χώρας, ενώ η κεφαλαιοποίησή της πλησιάζει τα 2 τρισ. δολάρια.
Η κυριαρχία του κλάδου των ημιαγωγών έχει οδηγήσει και σε εντυπωσιακές επιδόσεις της οικονομίας. Η Ταϊβάν κατέγραψε ανάπτυξη σχεδόν 13% το τελευταίο τρίμηνο του 2025 και περίπου 15% στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, η οικονομική αυτή επέκταση δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη βελτίωση των εισοδημάτων για τη μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων, οι οποίοι απασχολούνται εκτός του τεχνολογικού τομέα και εξακολουθούν να λαμβάνουν σχετικά χαμηλούς μισθούς.
Παράλληλα, οι παραδοσιακοί βιομηχανικοί κλάδοι της Ταϊβάν, όπως η κλωστοϋφαντουργία και η κατασκευή μηχανημάτων, δέχονται ισχυρές πιέσεις από τον διεθνή ανταγωνισμό και τους δασμούς. Επιχειρηματίες υποστηρίζουν ότι η κρατική πολιτική έχει επικεντρωθεί σχεδόν αποκλειστικά στην ενίσχυση της βιομηχανίας της τεχνητής νοημοσύνης, μέσω φορολογικών κινήτρων και επενδύσεων σε υποδομές, αφήνοντας άλλους παραγωγικούς τομείς χωρίς αντίστοιχη στήριξη.
Η συγκέντρωση του πλούτου στον κλάδο των ημιαγωγών αρχίζει να προκαλεί και κοινωνικές εντάσεις. Στη Νότια Κορέα, οι εργαζόμενοι της Samsung απείλησαν πρόσφατα με απεργιακές κινητοποιήσεις διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο από τα υπερκέρδη της εταιρείας μέσω αυξημένων μπόνους. Η διοίκηση κατέληξε τελικά σε συμφωνία για υψηλότερες παροχές, ενώ εκτιμήσεις αναφέρουν ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για τα φετινά κέρδη, οι εργαζόμενοι στον τομέα των ημιαγωγών θα μπορούσαν να λάβουν εξαιρετικά υψηλά μπόνους, πολλαπλάσια του μέσου μηνιαίου μισθού στη χώρα.
Ο προβληματισμός έχει πλέον επεκταθεί και στην πολιτική. Στελέχη της κυβέρνησης του προέδρου Λι Τζε Μιουνγκ έχουν θέσει στο δημόσιο διάλογο την ιδέα αξιοποίησης μέρους των φορολογικών εσόδων που προκύπτουν από τα υπερκέρδη των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης για τη χρηματοδότηση ενός είδους «εθνικού μερίσματος», με στόχο τον περιορισμό της ολοένα μεγαλύτερης οικονομικής ανισότητας.
Το φαινόμενο αυτό, που οι οικονομολόγοι περιγράφουν ως «οικονομία σε σχήμα Κ», αναδεικνύει το βασικό δίλημμα της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης: ενώ η νέα τεχνολογική επανάσταση δημιουργεί τεράστιο πλούτο, τα οφέλη της διαχέονται σε ολοένα μικρότερο μέρος της κοινωνίας, διευρύνοντας το χάσμα μεταξύ όσων συμμετέχουν στην ανάπτυξη της Α.Ι. και όσων μένουν εκτός αυτής.
