Το ελληνικό κράτος εισέρχεται σε μια νέα εποχή στην καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων, αξιοποιώντας για πρώτη φορά ολοκληρωμένα ψηφιακά εργαλεία που χαρτογραφούν με ακρίβεια την πραγματική δραστηριότητα στο πεδίο. Η μεταρρύθμιση, που ήδη εφαρμόζεται σε πιλοτική βάση σε περιοχές όπως η Κρήτη, η Θεσσαλία και η Ανατολική Μακεδονία, βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης, δεδομένα του Κτηματολογίου και αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, και αναμένεται να αλλάξει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται και καταβάλλονται οι αγροτικές ενισχύσεις.
Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, «η ψηφιακή μετάβαση του κράτους δεν είναι ένα αφηρημένο σύνθημα, αλλά ένα ουσιαστικό εργαλείο δικαιοσύνης, διαφάνειας και αξιοπιστίας». Ο ίδιος τονίζει ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει χρόνιες στρεβλώσεις και αναποτελεσματικές πρακτικές, προσφέροντας πλέον πλήρη και αντικειμενική εικόνα για το τι καλλιεργείται και τι δηλώνεται.
Ο νέος ψηφιακός χάρτης: Σαφής εικόνα για το έδαφος
Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται ο νέος ενιαίος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας, ο οποίος συνδυάζει:
-
Δορυφορικές εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης από μικροδορυφόρους,
-
Στοιχεία του Ελληνικού Κτηματολογίου, με τα ακριβή όρια και τη νομική ταυτότητα κάθε γεωτεμαχίου,
-
Αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης για αναγνώριση καλλιεργειών, βοσκότοπων, θερμοκηπίων, φωτοβολταϊκών και αδρανών εκτάσεων.
Το σύστημα δεν περιορίζεται σε στατικές εικόνες: αναλύει τη μορφολογία και την εξέλιξη των εκτάσεων σε βάθος χρόνου, διασφαλίζοντας ότι οι έλεγχοι είναι στοχευμένοι και βασίζονται στον πραγματικό κίνδυνο.
Οφέλη για τον πραγματικό αγρότη
Η μεταρρύθμιση εξασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις θα κατευθύνονται αποκλειστικά σε εκείνους που καλλιεργούν πραγματικά και επενδύουν στον τομέα τους. Οι συνεπείς παραγωγοί δεν μπαίνουν πλέον στο ίδιο «καλάθι» με όσους δηλώνουν θεωρητικές εκτάσεις χωρίς αντίκρισμα στο πεδίο. Η αντικειμενική καταγραφή και οι στοχευμένοι έλεγχοι μειώνουν δραστικά τη γραφειοκρατία, επιταχύνουν τις πληρωμές και ενισχύουν την εμπιστοσύνη των παραγωγών.
Εφαρμογές και ψηφιακά εργαλεία
Παράλληλα, αναπτύσσεται το GOV AGRI Wallet, εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα που επιτρέπει στους παραγωγούς να δηλώνουν τη δραστηριότητά τους, να ανεβάζουν φωτογραφίες και βίντεο με γεωαναφορά και να τεκμηριώνουν ψηφιακά την παρουσία τους στο χωράφι. Τα δεδομένα ενσωματώνονται στο σύστημα ως αξιόπιστα τεκμήρια πραγματικής εργασίας.
Πρώτα αποτελέσματα
Οι πρώτες ανανεώσεις των δορυφορικών υποβάθρων έχουν ήδη αποκαλύψει σημαντικές διαφοροποιήσεις στις χρήσεις γης. Στην περιοχή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Κρήτης, για παράδειγμα, εκτάσεις που προηγουμένως θεωρούνταν αγροτικές εμφανίζονται πλέον ως εργοτάξια και υποδομές, αποτυπώνοντας με σαφήνεια την πραγματική χρήση τους.
Μία νέα φιλοσοφία για τις ενισχύσεις
Όλη αυτή η προσπάθεια δεν συνιστά απλώς τεχνική αναβάθμιση, αλλά ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας: οι κανόνες είναι κοινοί για όλους, τα δεδομένα διαφανή και οι ενισχύσεις κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική παραγωγή. Ο έλεγχος δεν είναι πλέον απειλή, αλλά εγγύηση δίκαιης κατανομής των πόρων της ΚΑΠ, προστασίας του ελληνικού Δημοσίου από ευρωπαϊκές κυρώσεις και επιβράβευσης των πραγματικών αγροτών.