Σε σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων την επόμενη εβδομάδα προχώρησε ο πρόεδρος της Bundesbank και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιόαχιμ Νάγκελ, την ώρα που οι νέες πληθωριστικές πιέσεις από την ενέργεια ενισχύουν τις ανησυχίες για την πορεία των τιμών στην Ευρωζώνη.
Ο Νάγκελ εμφανίστηκε ουσιαστικά να επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις των αγορών για αύξηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 10 Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, απέφυγε να προδικάσει τις επόμενες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας, υπογραμμίζοντας ότι η νομισματική πολιτική θα συνεχίσει να καθορίζεται από τα οικονομικά δεδομένα και τις εξελίξεις στον πληθωρισμό.
Η στάση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, με την άνοδο να αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην εκτίναξη του ενεργειακού κόστους. Ο δομικός πληθωρισμός, ωστόσο, υποχώρησε ελαφρώς στο 2,4%, γεγονός που προσφέρει στην ΕΚΤ ένα επιχείρημα για πιο προσεκτική στάση μετά την επόμενη αύξηση.
Στο επίκεντρο το πετρέλαιο
Βασικός παράγοντας που έχει αλλάξει τα δεδομένα για την ΕΚΤ είναι η νέα άνοδος των τιμών της ενέργειας, καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και οι διαταραχές στις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ δημιουργούν σημαντικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό.
Η ενεργειακή κρίση έχει ήδη περάσει στις τιμές καταναλωτή, με τις τιμές ενέργειας στην Ευρωζώνη να αυξάνονται κατά περίπου 14% τον Αύγουστο. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο ο πληθωρισμός να παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ο Νάγκελ έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί να αγνοήσει τις επιπτώσεις ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν σχετικά συγκρατημένες επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να κινηθεί προσεκτικά και να αξιολογεί κάθε επόμενη απόφαση ξεχωριστά.
Οι αγορές προεξοφλούν αύξηση 25 μονάδων βάσης
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν ήδη ενσωματώσει σε μεγάλο βαθμό μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, η οποία θα ανεβάσει το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2,50%, από 2,25% σήμερα. Η κίνηση θα αποτελέσει τη δεύτερη αύξηση του 2026, μετά την αύξηση του Ιουνίου.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι τι θα ακολουθήσει. Ο Νάγκελ εμφανίζεται επιφυλακτικός ως προς το ενδεχόμενο μιας σειράς διαδοχικών αυξήσεων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ΕΚΤ δεν έχει προαποφασίσει την πορεία των επιτοκίων μετά τον Σεπτέμβριο.
Η στάση αυτή αντανακλά τη δύσκολη ισορροπία που καλείται να διαχειριστεί η ΕΚΤ. Από τη μία πλευρά, ο πληθωρισμός βρίσκεται αισθητά πάνω από τον στόχο και οι τιμές ενέργειας παραμένουν υψηλές. Από την άλλη, η υπερβολική σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής θα μπορούσε να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη.
Το γεωπολιτικό ρίσκο καθορίζει τις επόμενες κινήσεις
Καθοριστικός παράγοντας θα είναι η εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μια αποκλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποχώρηση των τιμών ενέργειας και να μειώσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Αντίθετα, μια νέα κλιμάκωση ή παρατεταμένες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσαν να οδηγήσουν το πετρέλαιο ακόμη υψηλότερα, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να εξετάσει πρόσθετη σύσφιξη.
Στο πλαίσιο αυτό, η επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ αποκτά ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για την απόφαση αύξησης των επιτοκίων, αλλά κυρίως για το σήμα που θα εκπέμψει σχετικά με τη συνέχεια. Οι αγορές θα αναζητήσουν ενδείξεις για το εάν η αύξηση του Σεπτεμβρίου θα αποτελέσει την τελευταία κίνηση του κύκλου ή εάν η κεντρική τράπεζα θα χρειαστεί να προχωρήσει σε νέες αυξήσεις τους επόμενους μήνες.
