Η σύνδεση του leasing με τη βιωσιμότητα δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα. Στην Ευρώπη –και κατ’ επέκταση στην Ελλάδα– οι εταιρείες μακροχρόνιας μίσθωσης διαχειρίζονται μεγάλο μέρος των νέων ταξινομήσεων και, συνεπώς, επηρεάζουν άμεσα τη σύνθεση και τις εκπομπές του κυκλοφορούντος στόλου. Τα διαθέσιμα στοιχεία από ευρωπαϊκούς και θεσμικούς φορείς δείχνουν ότι ο ρόλος τους στην επιτάχυνση της μετάβασης σε χαμηλότερες εκπομπές είναι μετρήσιμος, αλλά όχι άμοιρος αντιφάσεων.
Σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαϊκών Αυτοκινητοβιομηχανιών (ACEA), ο μέσος όρος ηλικίας επιβατικών αυτοκινήτων στην ΕΕ υπερβαίνει τα 12 έτη. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του στόλου αποτελείται από παλαιότερης τεχνολογίας οχήματα με υψηλότερες εκπομπές CO₂ και ρύπων.
Αντίθετα, οι εταιρείες leasing λειτουργούν με κύκλους ανανέωσης 3-4 ετών, γεγονός που οδηγεί σε ταχύτερη αντικατάσταση παλαιών οχημάτων από νεότερα, αποδοτικότερα και όλο και συχνότερα ηλεκτρικά ή plug-in υβριδικά. Η ίδια η ACEA έχει επισημάνει ότι η ταχεία ανανέωση στόλου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μείωση των εκπομπών του οδικού τομέα.
Παράλληλα, τα επίσημα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA) δείχνουν ότι οι μέσες εκπομπές CO₂ των νέων ταξινομήσεων επιβατικών στην ΕΕ μειώθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της αυξημένης διείσδυσης ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων. Δεδομένου ότι οι εταιρικές ταξινομήσεις (όπου εντάσσεται το leasing) αντιπροσωπεύουν μεγάλο μέρος των νέων πωλήσεων, η επίδρασή τους στη μείωση των μέσων εκπομπών είναι ουσιαστική.
Στην Ελλάδα, όπου ο μέσος όρος ηλικίας στόλου παραμένει από τους υψηλότερους στην Ευρώπη (στοιχεία ACEA), η ανανέωση μέσω εταιρικών μισθώσεων λειτουργεί ως μηχανισμός έμμεσης περιβαλλοντικής αναβάθμισης: τα οχήματα leasing εισέρχονται γρήγορα στην αγορά μεταχειρισμένων μετά τη λήξη της σύμβασης, αντικαθιστώντας παλαιότερα, πιο ρυπογόνα αυτοκίνητα.
Κυκλική οικονομία και επαναδιάθεση οχημάτων
Το leasing εντάσσεται λειτουργικά στη λογική της κυκλικής οικονομίας:
- Το όχημα αποκτάται από την εταιρεία μίσθωσης.
- Χρησιμοποιείται για προκαθορισμένη περίοδο από εταιρικό ή ιδιώτη πελάτη.
- Μετά τη λήξη, επαναπωλείται ως μεταχειρισμένο, συχνά με πλήρες ιστορικό συντήρησης.
Η Κομισιόν έχει θέσει την κυκλική οικονομία στο επίκεντρο της Πράσινης Συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι η παράταση του κύκλου ζωής προϊόντων και η επαναχρησιμοποίηση πόρων μειώνουν τη συνολική περιβαλλοντική επιβάρυνση. Στην πράξη, τα οχήματα που προέρχονται από leasing έχουν συνήθως τεκμηριωμένο ιστορικό service και ελεγχόμενη χρήση, στοιχείο που ενισχύει τη δευτερογενή αγορά και περιορίζει την ανάγκη για παραγωγή νέων οχημάτων.
Επιπλέον, οι μεγάλες εταιρείες leasing στην Ευρώπη δημοσιοποιούν πλέον ESG εκθέσεις, όπου περιλαμβάνονται στόχοι μείωσης εκπομπών στόλου και αύξησης του ποσοστού ηλεκτροκίνητων οχημάτων. Αυτή η διαφάνεια συνδέει τη δραστηριότητά τους με ευρύτερους δείκτες βιωσιμότητας.
Το leasing είναι «πράσινο», αλλά χρειάζονται περισσότερα
Η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Παρότι το leasing επιταχύνει την ανανέωση στόλου και συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών ρύπων, η συνολική περιβαλλοντική του επίδραση εξαρτάται από:
- το μερίδιο ηλεκτρικών/χαμηλών ρύπων οχημάτων στις νέες συμβάσεις,
- το ενεργειακό μείγμα της χώρας (π.χ. παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας),
- τη συνολική αύξηση της κινητικότητας.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος επισημαίνει ότι, παρότι οι εκπομπές ανά νέο όχημα μειώνονται, οι συνολικές εκπομπές του τομέα των μεταφορών στην ΕΕ δεν έχουν υποχωρήσει στον ίδιο βαθμό, λόγω αύξησης των μετακινήσεων. Αυτό σημαίνει ότι η ανανέωση στόλου από μόνη της δεν αρκεί, αλλά απαιτείται ένας συνδυασμός πολιτικών, εξηλεκτρισμός και αλλαγές στις μεταφορικές συνήθειες.
Συνεπώς, το leasing μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής της πράσινης μετάβασης, ιδίως σε αγορές με γηρασμένο στόλο όπως η ελληνική. Δεν αποτελεί, όμως, αυτόνομη λύση στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μεταφορών. Η «πράσινη» του διάσταση εξαρτάται από το πόσο γρήγορα και σε ποιο βαθμό οι εταιρείες και οι πελάτες στρέφονται σε οχήματα μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών και από το πώς εντάσσεται η κινητικότητα σε ένα ευρύτερο, βιώσιμο μοντέλο μεταφορών.
