Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία στέλνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με αφορμή την επανέναρξη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), υπογραμμίζοντας ότι δεν δικαιολογούνται ενστάσεις ή αντιρρήσεις για έργα διασυνδεσιμότητας.
Η Ουάσιγκτον μεταφέρει τη θέση της μέσω των διπλωματικών αποστολών της στην Αθήνα, τη Λευκωσία και την Άγκυρα, ακολουθώντας τη γραμμή που είχε διατυπώσει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Aθήνα.
Η αμερικανική θέση είναι ότι έργα όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου δεν θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο ενστάσεων από καμία πλευρά. Η σχετική ενημέρωση προς την Τουρκία αναμένεται να πραγματοποιηθεί προφορικά, με πιθανότερο να αναλάβει την επικοινωνία ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπαράκ.
Η τοποθέτηση των ΗΠΑ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της επανέναρξης των ερευνών για τον GSI, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί την ελληνική αρμοδιότητα σε θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες προβλέπεται να διέλθει το καλώδιο.
Παράλληλα, η Άγκυρα προβάλλει αξιώσεις σχετικά με τον ρόλο της στις διαδικασίες υλοποίησης του έργου, επιδιώκοντας να καταστήσει αναγκαία τη δική της εμπλοκή.
Η Ουάσιγκτον, μέσω της διπλωματικής της παρέμβασης, επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι η υλοποίηση έργων διασυνδεσιμότητας δεν θα πρέπει να παρεμποδίζεται από τέτοιου είδους αντιρρήσεις.
Οσον αφορά τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι αφορούσε αποκλειστικά την ενημέρωση της τουρκικής πλευράς για τις προγραμματισμένες βυθομετρικές έρευνες. Δεν περιλάμβανε αίτημα άδειας ή συναίνεσης, ούτε μπορείνα ερμηνευθεί ως αναγνώριση δικαιοδοσίας της Άγκυρας επί των συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών.
Οι διπλωματικές συνεννοήσεις μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας διήρκεσαν αρκετές ημέρες, καθώς η γαλλική πλευρά επιδίωξε να ενημερώσει την Τουρκία χωρίς να δημιουργήσει την εντύπωση ότι αναγνωρίζει δικαίωμά της να εγκρίνει ή να απορρίψει τις εργασίες. Κατά την τελευταία ενημέρωση, την Παρασκευή, η Γαλλία διευκρίνισε ότι δεν εμπλέκεται σε «ζητήματα αξιώσεων επί θαλάσσιων ζωνών».
Καθοριστικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι η εταιρεία που έχει αναλάβει τις έρευνες υπέβαλε αίτημα αδειοδότησης μόνο προς την Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίες εξέδωσαν και τις σχετικές NAVTEX..
Παρά τις αρχικές αντιδράσεις και την έντονη ρητορική γύρω από την επανέναρξη των ερευνών, η τουρκική πλευρά εμφανίστηκε στη συνέχεια να υιοθετεί πιο ήπιους τόνους. Ενδεικτική ήταν η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ανέφερε ότι «όλα είναι καλά φυσιολογικά».
Η μεταβολή αυτή συνδέεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώνονται, με τρεις βασικούς παράγοντες.
-Στις διεθνείς αντιδράσεις που έχει προκαλέσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, μεταξύ άλλων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αίγυπτο.
- Στην αμερικανική παρέμβαση, η οποία εκτιμάται ότι περιορίζει τα περιθώρια διπλωματικών χειρισμών της Άγκυρας στο συγκεκριμένο ζήτημα.
- Στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του Great Sea Interconnector, καθώς πρόκειται για έργο με σημαντική χρηματοδότηση και συμμετοχή γαλλικών εταιρειών.
