Ο Βλαντίμιρ Πούτιν μετέφερε στον Ντόναλντ Τραμπ την προσέγγιση της Τεχεράνης για την επίλυση της κρίσης στο Ιράν, σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης. Η εξέλιξη έρχεται στον απόηχο συμφωνίας για την προμήθεια περισσότερων από 4 εκατ. τόνων ντίζελ από τη Ρωσία στις διεθνείς αγορές, καθώς οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία εντείνουν τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διαβίβασε στον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ τις θέσεις της ιρανικής ηγεσίας για μια πιθανή διευθέτηση της κρίσης στο Ιράν, σύμφωνα με δημοσιεύματα ρωσικών μέσων ενημέρωσης το Σάββατο. Όπως μετέδωσε το πρακτορείο Interfax, επικαλούμενο τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, το μήνυμα μεταφέρθηκε σε συνεννόηση με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Άλλα ρωσικά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι προηγήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν - Τραμπ, μετά τη συνάντηση του Ρώσου ηγέτη με τον Πεζεσκιάν, στο περιθώριο συνόδου κορυφής στο Τουρκμενιστάν. Δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της ιρανικής πρότασης ή τους όρους μιας πιθανής συμφωνίας. Ο Λευκός Οίκος δεν είχε επιβεβαιώσει άμεσα την επικοινωνία, σύμφωνα με το CNBC.
Συμφωνία για ρωσικό ντίζελ και χαλάρωση των περιορισμών
Μία ημέρα πριν από τις αναφορές για τη διπλωματική πρωτοβουλία, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα διαθέσει περισσότερους από 4 εκατ. τόνους ντίζελ στη διεθνή αγορά, στο πλαίσιο συνεννόησης που, όπως είπε, κατέληξε με τον Πούτιν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Σύμφωνα με την ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στην πλατφόρμα Truth Social, η Μόσχα θα προχωρήσει αρχικά σε άμεση διάθεση άνω των 300.000 τόνων ντίζελ και θα ακολουθήσουν 500.000 τόνοι τον Νοέμβριο. Στη συνέχεια προβλέπεται η διάθεση ακόμη 1 εκατ. τόνων και επιπλέον 3 εκατ. τόνων, με την τελευταία ποσότητα να εξαρτάται από την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων.
Την ίδια ώρα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε προσωρινή εξαίρεση από τις κυρώσεις για το ρωσικό ντίζελ έως τον Απρίλιο του 2027, μέσω γενικής άδειας που εκδόθηκε την Παρασκευή. Η απόφαση διευκολύνει τις συγκεκριμένες εξαγωγές, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση αναζητά τρόπους να αυξήσει την προσφορά καυσίμων και να περιορίσει τις ανατιμήσεις.
Οι πιέσεις στην αγορά συνδέονται και με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών φορτίων. Το Ιράν έχει εντείνει τις επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων που κινούνται στην περιοχή, ενώ ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα εμποδίσει τη διέλευση από «παράνομες διαδρομές».
Παρά τις αναταράξεις, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ανέκαμψαν τον Σεπτέμβριο στα επίπεδα πριν από την κλιμάκωση της κρίσης. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η συνοδεία πλοίων από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις μέσω των Στενών του Ορμούζ, κατά μήκος των ακτών του Ομάν. Ωστόσο, η ενίσχυση των κινδύνων για τη ναυσιπλοΐα εξακολουθεί να δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τη σταθερότητα των ενεργειακών προμηθειών.
Η αντίδραση Ζελένσκι και η πολιτική πίεση στον Τραμπ
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ προκάλεσε άμεση αντίδραση από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος προειδοποίησε ότι η χαλάρωση των κυρώσεων χωρίς δεσμεύσεις της Μόσχας για αποκλιμάκωση, κινδυνεύει να παρατείνει την αντιπαράθεση.
«Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κάποιο όφελος στον πολιτισμένο κόσμο», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υποστήριξε επίσης ότι η δυνατότητα της Ρωσίας να διαθέτει περισσότερα πετρελαϊκά προϊόντα στις διεθνείς αγορές ενισχύει τους πόρους που μπορεί να κατευθύνει στη συνέχιση της αντιπαράθεσης.
Οι τιμές του ντίζελ έχουν αυξηθεί διεθνώς, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν πλήξει ρωσικά διυλιστήρια, οδηγώντας τη Μόσχα στην επιβολή απαγόρευσης εξαγωγών του καυσίμου. Παράλληλα, επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, από το Ιράν και τους συμμάχους του Χούθι, έχουν περιορίσει περαιτέρω τη διαθέσιμη προσφορά.
Για τον Τραμπ, η αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων έχει και άμεση πολιτική διάσταση. Με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα αισθητή σε αγροτικές περιοχές, όπως η Αϊόβα, όπου οι υψηλές τιμές του ντίζελ αυξάνουν το κόστος λειτουργίας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Η ταυτόχρονη διπλωματική κινητικότητα μεταξύ Μόσχας, Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και η συμφωνία για τις ρωσικές προμήθειες καυσίμων αναδεικνύουν τη σύνδεση ανάμεσα στις γεωπολιτικές εξελίξεις, την ενεργειακή ασφάλεια και τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις στις ΗΠΑ. Το εάν η ρωσική πρωτοβουλία μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη διευθέτηση της κρίσης παραμένει ανοιχτό, καθώς δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένοι όροι ή δεσμεύσεις από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
