Την αντίθεση της Τουρκίας στο ενδεχόμενο ενός νέου κύματος αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν εξέφρασε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιχειρώντας να αναδείξει τον ρόλο της Άγκυρας στις περιφερειακές εξελίξεις και στις ισορροπίες της Μέσης Ανατολής. Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος πρόεδρος προανήγγειλε περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών με το Αζερμπαϊτζάν, με τη λήψη πιθανών νέων μέτρων συνεργασίας, σε μια συγκυρία κατά την οποία ο Νότιος Καύκασος αποκτά αυξημένη γεωπολιτική σημασία.
Η επίσκεψη του Ερντογάν στο Αζερμπαϊτζάν και η συνάντησή του με τον πρόεδρο Ιλχάμ Αλίεφ στη Σούσα, στις 8 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκαν με φόντο τις περιφερειακές εντάσεις, αλλά και τις προσπάθειες της Τουρκίας να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη.
Η Άγκυρα δεν επιθυμεί μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Ιράν, η οποία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την περιοχή και να επηρεάσει άμεσα την τουρκική ασφάλεια και τα οικονομικά της συμφέροντα.
Παράλληλα, η στενή σχέση με το Αζερμπαϊτζάν αποτελεί βασικό πυλώνα της τουρκικής πολιτικής στον Νότιο Καύκασο, όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα της Τουρκίας, του Ιράν και της Ρωσίας. Η ενίσχυση της συνεργασίας Άγκυρας – Μπακού έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ενεργειακές και εμπορικές διαδρομές, αλλά και για τη διεύρυνση της τουρκικής επιρροής προς την Κεντρική Ασία.
Ο Ερντογάν, κατά τις κοινές δηλώσεις με τον Αλίεφ, επανέλαβε ότι οι δύο χώρες θα προχωρήσουν σε νέα βήματα εμβάθυνσης της στρατηγικής τους συνεργασίας, επιβεβαιώνοντας το σύνθημα «ένα έθνος, δύο κράτη». Η συνάντηση είχε παράλληλα χαρακτήρα επιβεβαίωσης της συμμαχίας, καθώς είχε προηγηθεί μια περίοδος διπλωματικών τριβών μεταξύ των δύο πλευρών.
Η προσπάθεια αποκατάστασης της σχέσης Ερντογάν – Αλίεφ
Η επίσκεψη στη Σούσα είχε και σαφή στόχο την αποκατάσταση του διπλωματικού κλίματος μεταξύ των δύο ηγετών. Οι σχέσεις είχαν παρουσιάσει ασυνήθιστη ένταση τις προηγούμενες εβδομάδες, μετά την απουσία του Αλίεφ από τη σύνοδο του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών στην Άγκυρα, στις 30 Οκτωβρίου.
Προηγήθηκαν επίσης διαφωνίες σχετικά με τους περιορισμούς στη χρήση ισλαμικής μαντίλας στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν, με το Μπακού να αντιδρά σε επικρίσεις από τουρκικής πλευράς, τις οποίες αντιμετώπισε ως παρέμβαση στις εσωτερικές του υποθέσεις.
Ο Ερντογάν, από την πλευρά του, επιχείρησε να υποβαθμίσει τις εντάσεις, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει εμπόδιο που να μπορεί να υπερβεί η αδελφική σχέση των δύο χωρών. Ο Αλίεφ χαρακτήρισε την ενότητα Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν «αιώνια και αδιάρρηκτη», υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες δεν πρόκειται να επιτρέψουν σε τρίτους να υπονομεύσουν τη συνεργασία τους.
