Με αιχμή τις χρηματοδοτήσεις της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής, τους όρους του cash rebate και τη λειτουργία του ΕΚΚΟΜΕΔ, η πρωτοβουλία «Σινεμά στην Ελλάδα – Ορατότης Μηδέν» απευθύνει δημόσια επιστολή στη διοίκηση του οργανισμού. Ζητά διευκρινίσεις για την κατανομή των πόρων, τη στελέχωση και την ανάθεση 1,48 εκατ. ευρώ για τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου, που θα φιλοξενηθούν στην Αθήνα τον Ιανουάριο.
Η πρωτοβουλία αναδεικνύει σοβαρές δυσλειτουργίες στη χρηματοδοτική στρατηγική, τη διανομή των κονδυλίων και τη στελέχωση του νεοσύστατου φορέα. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν οι προϋπολογισμοί εκατομμυρίων ευρώ, οι όροι του Cash Rebate, καθώς και μια υπέρογκη απευθείας ανάθεση για τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου.
Επιλεκτικά προγράμματα και κενά στη χρηματοδότηση
Ένα από τα βασικά ζητήματα αφορά τον προϋπολογισμό για την ανάπτυξη και την παραγωγή κινηματογραφικών έργων το 2026. Σύμφωνα με την επιστολή, το ΕΚΚΟΜΕΔ είχε ανακοινώσει στις 19 Ιανουαρίου ετήσιο προϋπολογισμό 15 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, οι προεγκρίσεις και εγκρίσεις που είχαν ανακοινωθεί έως τις 22 Οκτωβρίου προσέγγιζαν τα 9,5 εκατ. ευρώ, ενώ απέμεναν οι αποφάσεις για την Πρώτη και την Έτοιμη Ταινία. Η πρωτοβουλία ζητά να διευκρινιστεί πώς θα καλυφθεί η διαφορά έως το αρχικά ανακοινωθέν ποσό.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το νέο πλαίσιο επιλεκτικών δράσεων, το οποίο είχε ανακοινωθεί ότι θα εφαρμοζόταν από την 1η Αυγούστου 2026, δεν είχε ακόμη δημοσιοποιηθεί. Με δεδομένη την προγραμματισμένη παρουσίασή του στους κινηματογραφικούς φορείς στις 26 Οκτωβρίου, θέτει το ερώτημα αν η κινηματογραφική κοινότητα θα έχει προηγουμένως τη δυνατότητα να μελετήσει τον νέο χρηματοδοτικό κανονισμό και να καταθέσει παρατηρήσεις.
Η επιστολή εστιάζει επίσης στο κατά πόσο το νέο σύστημα θα στηρίζει διαφορετικές κινηματογραφικές προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένων έργων που αναλαμβάνουν καλλιτεχνικό ρίσκο, πειραματίζονται και αναζητούν νέες εκφραστικές δυνατότητες. Παράλληλα, αμφισβητεί την επάρκεια των ανώτατων ποσών ενίσχυσης για τις ταινίες μικρού μήκους και τις μειοψηφικές συμπαραγωγές, τα οποία παραμένουν στις 35.000 και 100.000 ευρώ αντίστοιχα, για τον προϋπολογισμό του 2027.
Η πρωτοβουλία ζητά ακόμη να διευκρινιστεί αν το ΕΚΚΟΜΕΔ προτίθεται να τροποποιήσει τον νόμο που ψηφίστηκε στις 28 Ιουλίου 2026, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα σημεία που, όπως αναφέρει, έχουν προκαλέσει προβληματισμό στην κινηματογραφική κοινότητα.
Διανομή ταινιών: τα ποσά και τα κριτήρια ενίσχυσης
Στο πεδίο της διανομής και προώθησης των ελληνικών ταινιών, η επιστολή αντιπαραβάλλει τον αρχικά ανακοινωμένο προϋπολογισμό των 1,25 εκατ. ευρώ για το 2026 με τα ποσά που εγκρίθηκαν στο ειδικό πρόγραμμα διανομής. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα προβλέπει συνολική ετήσια ενίσχυση 300.000 ευρώ, με ανώτατο ποσό 20.000 ευρώ ανά ταινία και 70.000 ευρώ για ομάδα τριών ταινιών.
Σύμφωνα με την πρωτοβουλία, οι εγκρίσεις που έχουν δοθεί απέχουν σημαντικά από αυτά τα όρια: σε ομάδες τριών ταινιών δεν ξεπερνούν τις 25.000 ευρώ, ενώ για μεμονωμένες ταινίες ανέρχονται, με ελάχιστες εξαιρέσεις, στις 8.000 ευρώ. Ζητείται, επομένως, να αυξηθεί ο σχετικός προϋπολογισμός για το 2027, ώστε οι ενισχύσεις να προσεγγίζουν περισσότερο τα προβλεπόμενα ανώτατα ποσά.
Εξίσου σημαντική είναι η κριτική στα κριτήρια του προγράμματος. Η επιστολή υποστηρίζει ότι απουσιάζουν τόσο τα καλλιτεχνικά κριτήρια, όσο και η διεθνής πορεία των ταινιών, ενώ το υφιστάμενο πλαίσιο ευνοεί παραγωγές που διαθέτουν ήδη τη στήριξη εταιρειών διανομής και σχεδιάζουν ευρεία κυκλοφορία στις αίθουσες. Ζητούμενο για την πρωτοβουλία είναι να αναθεωρηθεί το σύστημα, ώστε να ενισχύονται περισσότερο ταινίες με περιορισμένη πρόσβαση σε δίκτυα προβολής και επικοινωνίας, για τις οποίες η χρηματοδότηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Cash rebate και χρηματοδότηση των μικρών παραγωγών
Σημαντικό μέρος της επιστολής αφορά το cash rebate και τις αλλαγές που προβλέπει το νέο θεσμικό πλαίσιο. Η πρωτοβουλία ζητά να διευκρινιστεί αν θα τροποποιηθούν οι διατάξεις που θεωρεί προβληματικές, αλλά και αν θα εξακολουθήσουν να είναι επιλέξιμα για ενίσχυση τηλεπαιχνίδια, εκπομπές ανάδειξης ταλέντων και ριάλιτι.
Θέτει, επίσης, ζήτημα εφαρμογής πολιτιστικών κριτηρίων, όπως προβλέπει ο Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός της ΕΕ 651/2014, καθώς και το αν έχει ζητηθεί σχετική εξαίρεση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε περίπτωση που αυτά δεν εφαρμοστούν. Παράλληλα, ζητά να διευκρινιστεί αν θα συνεχιστεί η επιδότηση τηλεοπτικών παρόχων χωρίς έλεγχο της υποχρέωσής τους να αποδίδουν το 1,5% του κύκλου εργασιών τους στον ελληνικό κινηματογράφο, όπως προβλέπει η νομοθεσία.
Με ορίζοντα το 2027, η επιστολή ζητά ενημέρωση για την κατανομή των διαθέσιμων πόρων στις τέσσερις νέες δράσεις: FILM GREECE, TV GREECE, Video Game Development (VGD) και Alter Realities. Επιπλέον, αναφέρεται στην ανακοίνωση της 16ης Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την οποία δεν θα εκδίδονταν άλλες αποφάσεις ένταξης στην υφιστάμενη Β΄ Δράση του cash rebate εντός του 2026. Ρωτά αν οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έχουν αποδεχθεί το ενισχυμένο Letter of Intent του ΕΚΚΟΜΕΔ αντί της απόφασης ένταξης και αν οι αποφάσεις για τα έργα που έχουν αξιολογηθεί θετικά θα εκδοθούν έως τον Ιανουάριο του 2027.
Στο ίδιο πλαίσιο, η πρωτοβουλία επαναφέρει το ζήτημα της εγγυοδοσίας δανείων για μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου. Στο πενταετές σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της οπτικοακουστικής δημιουργικής οικονομίας, που ανακοινώθηκε στις 3 Μαΐου 2026 με συνολικό ύψος 750 εκατ. ευρώ, είχαν συμπεριληφθεί 210 εκατ. ευρώ για πρόγραμμα εγγυοδοσίας σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Σύμφωνα με την επιστολή, σχεδόν έξι μήνες αργότερα η δράση δεν είχε δρομολογηθεί, με αποτέλεσμα η πρόσβαση των μικρών εταιρειών παραγωγής σε χρηματοδότηση να παραμένει εξαιρετικά δύσκολη ή οικονομικά ασύμφορη.
Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου: η ανάθεση των €1,48 εκατ.
Ιδιαίτερη θέση στην ανοιχτή επιστολή έχει η διοργάνωση των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου, που θα πραγματοποιηθούν στην Αθήνα στις 16 Ιανουαρίου 2027. Η πρωτοβουλία επικαλείται απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΕΚΚΟΜΕΔ, η οποία ελήφθη στις 30 Ιουλίου 2026 και αναρτήθηκε στη Διαύγεια, για την ανάθεση υπηρεσιών συντονισμού και υποστήριξης της προετοιμασίας της διοργάνωσης σε εταιρεία παραγωγής τηλεοπτικού παρόχου.
Το ποσό της ανάθεσης ανέρχεται σε 1.482.469,92 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η επιστολή ζητά αναλυτική ενημέρωση για τις εργασίες που καλύπτει το συγκεκριμένο ποσό και για τους λόγους επιλογής της συγκεκριμένης εταιρείας με αυτή τη διαδικασία.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία θέτει το ζήτημα της αξιοποίησης της διοργάνωσης προς όφελος της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής. Αναφέρεται στις επτά ελληνικές πλειοψηφικές και μειοψηφικές συμπαραγωγές που έχουν ενταχθεί στη shortlist των βραβείων και ζητά να διευκρινιστεί πώς θα υποστηριχθούν ώστε να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις παραγωγές άλλων χωρών. Ζητά, επίσης, συγκεκριμένες απαντήσεις για το πώς η διοργάνωση θα αφήσει ουσιαστικό αποτύπωμα στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο και στους επαγγελματίες του.
Ερωτήματα για τη δομή και τη στελέχωση του ΕΚΚΟΜΕΔ
Η πρωτοβουλία αμφισβητεί και τη συνεχή αναδιοργάνωση του οργανισμού. Επικαλείται τον νέο κανονισμό λειτουργίας που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ στις 7 Οκτωβρίου 2026, σημειώνοντας ότι η εσωτερική διάρθρωση είχε αλλάξει και τον Σεπτέμβριο του 2025. Κατά την εκτίμησή της, οι επαναλαμβανόμενες μεταβολές σε μονάδες, υπομονάδες, γραφεία και χαρτοφυλάκια διαμορφώνουν μια δαιδαλώδη γραφειοκρατική δομή, η οποία δυσχεραίνει την κατανόηση της λειτουργίας του φορέα.
Πέρα από το οργανόγραμμα, η επιστολή εγείρει ζήτημα επαγγελματικής επάρκειας. Υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος των στελεχών δεν διαθέτει εκπαίδευση ή εμπειρία στον κινηματογράφο και εκφράζει ανησυχία για τη λήψη αποφάσεων με αποκλειστικά τεχνοκρατικά κριτήρια σε ζητήματα που αφορούν τις ταινίες. Ζητά, ως εκ τούτου, να διευκρινιστεί αν σχεδιάζεται η στελέχωση του ΕΚΚΟΜΕΔ με ανθρώπους που έχουν κατάρτιση στον οπτικοακουστικό τομέα και γνώση της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου.
Κλείνοντας, η «Σινεμά στην Ελλάδα – Ορατότης Μηδέν» δηλώνει ότι αναμένει απαντήσεις από τη διοίκηση του ΕΚΚΟΜΕΔ σε εύλογο χρονικό διάστημα, διατηρώντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα αντίδρασης.
Παράλληλα, εκφράζει την προσδοκία ότι τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου θα πραγματοποιηθούν στην Αθήνα σε αρμονικό κλίμα, όπως αρμόζει σε μια γιορτή του κινηματογράφου.
