Σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική περνά η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας, αυξάνοντας το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2%, καθώς η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας και οι αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν νέους κινδύνους για την πορεία των τιμών.
Η απόφαση ανεβάζει το κόστος δανεισμού στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 και πλέον μηνών και σηματοδοτεί την επανεκκίνηση ενός κύκλου νομισματικής σύσφιγξης, μετά από μια μακρά περίοδο αποκλιμάκωσης των επιτοκίων.
Η Sveriges Riksbank προχώρησε στην αύξηση κατά τη συνεδρίαση του Νοεμβρίου, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις της αγοράς. Πρόκειται για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο του 2023, εξέλιξη που αποτυπώνει την αλλαγή των δεδομένων στη σουηδική οικονομία και την αυξημένη ανησυχία των υπευθύνων χάραξης νομισματικής πολιτικής για την εξέλιξη του πληθωρισμού.
Στο σκεπτικό της απόφασης, η κεντρική τράπεζα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά και στο αυξημένο κόστος που προκαλούν οι διαταραχές στην προσφορά αγαθών και πρώτων υλών. Οι αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες μεταφέρονται σταδιακά στο κόστος παραγωγής και λειτουργίας των επιχειρήσεων, δημιουργώντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων στην οικονομία.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι διεθνείς πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές, με τις ενεργειακές ανατιμήσεις και τις γεωπολιτικές εντάσεις να επιβαρύνουν το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η Riksbank εκτιμά ότι ο συνδυασμός ισχυρότερης οικονομικής δραστηριότητας και αυξημένου κόστους από τις διαταραχές στην προσφορά μπορεί να οδηγήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μήνυμα της κεντρικής τράπεζας για την επόμενη χρονιά. Οι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι δεν αποκλείονται νέες αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2027, εφόσον οι εξελίξεις στον πληθωρισμό και την οικονομική δραστηριότητα κινηθούν σύμφωνα με τις σημερινές εκτιμήσεις.
Με άλλα λόγια, η αύξηση στο 2% δεν σηματοδοτεί κατ' ανάγκη την ολοκλήρωση της παρέμβασης της Riksbank. Αντίθετα, η κεντρική τράπεζα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω νομισματικής σύσφιγξης, εάν οι πληθωριστικές πιέσεις αποδειχθούν πιο επίμονες από ό,τι αναμένεται.
Η απόφαση της Σουηδίας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον αυξημένης επαγρύπνησης των κεντρικών τραπεζών απέναντι στον πληθωρισμό, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το ενεργειακό κόστος και οι διαταραχές στο διεθνές εμπόριο δυσκολεύουν την προσπάθεια σταθεροποίησης των τιμών.
Το βασικό ζητούμενο για τη Riksbank είναι πλέον να συγκρατήσει τις πληθωριστικές πιέσεις χωρίς να ανακόψει την ανάκαμψη της σουηδικής οικονομίας. Η ισορροπία αυτή γίνεται πιο δύσκολη όσο ενισχύεται η οικονομική δραστηριότητα και παραμένουν οι εξωτερικές πιέσεις στο κόστος, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον στο οποίο το ενδεχόμενο υψηλότερου κόστους δανεισμού παραμένει στο τραπέζι.
Η απόφαση για το νέο επιτόκιο θα τεθεί σε ισχύ στις 11 Νοεμβρίου 2026.
