Η επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στην Ουάσινγκτον, προκαλώντας ερωτήματα για την πορεία των αμερικανικών μετοχών. Ωστόσο, τα ιστορικά δεδομένα των τελευταίων 80 ετών δείχνουν ότι η επίδραση των ενδιάμεσων εκλογών στις αγορές είναι συνήθως βραχύβια.
Η εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του αμερικανικού Κογκρέσου διαμορφώνει ένα νέο πολιτικό περιβάλλον για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Η αλλαγή των συσχετισμών δημιουργεί νέα δεδομένα για την οικονομική πολιτική, τους δασμούς, τις επενδύσεις στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και τη δημοσιονομική στρατηγική των ΗΠΑ. Πώς η πολιτική αυτή μεταβολή μπορεί να επηρεάσει τη μακροπρόθεσμη πορεία των μετοχών Wall Street;
Η ιστορική εμπειρία παραπέμπει σε μία όχι και τόσο δραματική εικόνα. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Yahoo Finance, από το 1946 και μετά, στις ενδιάμεσες εκλογές που πραγματοποιήθηκαν επί Ρεπουμπλικανού προέδρου, η Βουλή και η Γερουσία κατέληξαν στους Δημοκρατικούς σε τρεις από τους τέσσερις δυνατούς πολιτικούς συνδυασμούς. Και στις τρεις περιπτώσεις, ο S&P 500 κατέγραψε μέση άνοδο 15%-16% κατά το επόμενο δωδεκάμηνο, με αφετηρία το κλείσιμο της ημέρας των εκλογών.
Η επίδραση των εκλογών το πρώτο τρίμηνο
Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική. Στις επτά ενδιάμεσες εκλογικές αναμετρήσεις κατά τις οποίες οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, ο S&P 500 ενισχύθηκε κατά μέσο όρο κατά 11% μέσα στο επόμενο τρίμηνο, καταγράφοντας άνοδο και στις επτά περιπτώσεις.
Η μοναδική περίπτωση κατά την οποία οι Ρεπουμπλικανοί διατήρησαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων ήταν το 2002. Τότε, ο S&P 500 υποχώρησε κατά 8% το επόμενο τρίμηνο, καθώς οι ΗΠΑ εισέρχονταν σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας ενόψει της εισβολής στο Ιράκ. Σε βάθος ολόκληρης της προεδρικής θητείας, ωστόσο, και οι τρεις πολιτικές εκβάσεις συνδέθηκαν με θετική μέση χρηματιστηριακή επίδοση.
Τα δεδομένα χρειάζονται, βέβαια, προσεκτική ανάγνωση, καθώς το δείγμα είναι περιορισμένο. Η πλήρης επικράτηση των Δημοκρατικών έχει καταγραφεί επτά φορές υπό Ρεπουμπλικανό πρόεδρο, η περίπτωση Δημοκρατικής Βουλής με Ρεπουμπλικανική Γερουσία μόλις δύο φορές, ενώ η διατήρηση του ελέγχου και των δύο σωμάτων από τους Ρεπουμπλικανούς έχει συμβεί μόνο μία φορά. Αντίθετα, δεν έχει υπάρξει περίπτωση Ρεπουμπλικανικής Βουλής με Δημοκρατική Γερουσία.
Επιπλέον, στις πέντε από τις επτά περιπτώσεις Δημοκρατικής επικράτησης, το κόμμα είχε ήδη τον έλεγχο του Κογκρέσου. Μόνο το 1954, επί Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και το 2006, επί Τζορτζ Μπους, οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να αφαιρέσουν και τα δύο σώματα από έναν Ρεπουμπλικανό πρόεδρο. Στις δύο αυτές περιπτώσεις, ο S&P 500 ενισχύθηκε κατά περίπου 33% και 7%, αντίστοιχα, στο δωδεκάμηνο που ακολούθησε.
Γιατί η πολιτική αλλαγή δεν καθορίζει τη Wall Street
Η εκλογική έκβαση δεν εγγυάται, πάντως, μια ομαλή χρηματιστηριακή διαδρομή. Το 2018, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ έχασε τον έλεγχο της Βουλής από τους Δημοκρατικούς, ο S&P 500 υποχώρησε σχεδόν 15% έως την παραμονή των Χριστουγέννων, υπό την πίεση των αυξήσεων επιτοκίων από τη Fed και της κλιμάκωσης των εμπορικών εντάσεων με την Κίνα. Στη συνέχεια ανέκαμψε, κλείνοντας περίπου 12% υψηλότερα έναν χρόνο μετά τις εκλογές. Αντίστοιχα, η Δημοκρατική επικράτηση του 2006 συνέπεσε με τη χρηματοπιστωτική κρίση, με αποτέλεσμα οι μετοχές να έχουν χάσει περίπου 38% έως την αποχώρηση του Μπους από τον Λευκό Οίκο το 2009.
Το ευρύτερο ιστορικό αποτύπωμα είναι, πάντως, ενδεικτικό: και στις 20 ενδιάμεσες εκλογικές αναμετρήσεις από το 1946, ο S&P 500 βρισκόταν υψηλότερα έναν χρόνο αργότερα, ανεξάρτητα από το ποιο κόμμα είχε τον έλεγχο του Κογκρέσου. Η μέση άνοδος διαμορφώθηκε περίπου στο 14%, με τη μικρότερη μεταβολή να καταγράφεται το 1946, όταν ο δείκτης ενισχύθηκε μόλις κατά 0,1%. Η τάση συνδέεται και με την ιστορικά ισχυρότερη περίοδο του προεδρικού εκλογικού κύκλου, η οποία ξεκινά προς το τέλος μιας χρονιάς ενδιάμεσων εκλογών και εκτείνεται στο επόμενο έτος.
Ένας βασικός λόγος είναι ότι ακόμη και ο πλήρης έλεγχος του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς δεν συνεπάγεται αυτομάτως ριζική αλλαγή στην οικονομική πολιτική. Ο Λευκός Οίκος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές εξουσίες που επηρεάζουν άμεσα τις αγορές, όπως η εμπορική πολιτική και οι δασμοί, αλλά και οι αποφάσεις για τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Παράλληλα, οι κοινοβουλευτικοί κανόνες, οι εσωτερικές διαφωνίες των κομμάτων και η δυνατότητα προεδρικού βέτο περιορίζουν τα περιθώρια μεγάλων νομοθετικών αλλαγών.
Στην ίδια κατεύθυνση, ο Κερτ Ράιμαν, επικεφαλής σταθερού εισοδήματος στο Chief Investment Office της UBS, εκτιμά ότι οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 θα οδηγήσουν σε ένα περιβάλλον διχασμένης διακυβέρνησης, στο οποίο οι ευρείες αλλαγές πολιτικής θα περιορίζονται από τους κανόνες της Γερουσίας, τις κομματικές διαφωνίες, το προεδρικό βέτο και τα ήδη υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα. Από την πλευρά του, ο Μάικλ Αρόουν, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της State Street Global Advisors, συνοψίζει τη λειτουργία των ενδιάμεσων εκλογών ως μια διαδικασία περισσότερο ελέγχου και εξισορρόπησης της προεδρικής εξουσίας παρά επιλογής νέας ηγεσίας.
Για τη Wall Street η νέα πολιτική ισορροπία στην Ουάσινγκτον αποτελεί σημαντική παράμετρο, όχι όμως αυτόνομη επενδυτική πυξίδα. Οι Δημοκρατικοί αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου και παρέμβασης στη νομοθετική ατζέντα, χωρίς να μπορούν να παρακάμψουν το προεδρικό βέτο και τους κανόνες λειτουργίας της Γερουσίας. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι, μετά την αρχική αντίδραση, οι οικονομικές συνθήκες, τα επιτόκια, τα εταιρικά κέρδη και οι γεωπολιτικές εξελίξεις εξακολουθούν να καθορίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό την πορεία των μετοχών.
