Ορατό κίνδυνο να χαθούν κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης και να ολοκληρωθούν τα έργα που έχουν ενταχθεί με πόρους του κρατικού προϋπολογισμού, βλέπει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.
Η πλήρης απορρόφηση των σχετικών πόρων προϋποθέτει την είσπραξη μέσα στο 2026 ποσού ύψους 11,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 5,3 δισ. ευρώ για επιχορηγήσεις και 6 δισ. ευρώ για δάνεια και την επιτυχή εκπλήρωση 164 στόχων και οροσήμων, γεγονός που κρίνεται εξαιρετικά φιλόδοξο, σημειώνει με έμφαση στην ετήσια έκθεσή του ο κεντρικός τραπεζίτης.
Πρόκειται για ένα ηχηρό καμπανάκι που κρούει ο κεντρικός τραπεζίτης, λίγους μήνες πριν την εκπνοή των προθεσμιών δέσμευσης ή απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων, καθώς και των δανείων που έχουν «δεσμευτεί για την Ελλάδα στο πλαίσιο του ΤΑΑ.
Ωστόσο, η απορρόφηση των κονδυλίων απαιτεί την τήρηση συγκεκριμένων διαδικασιών και προθεσμιών τις οποίες φαίνεται πως κυβέρνηση δεν τις τηρεί, προκαλώντας την ανησυχία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ειδικότερα, όπως αναλύει η ΤτΕ, μετά την εκταμίευση της 6ης δόσης των επιχορηγήσεων από την Κομισιόν, τον Νοέμβριο του 2025, η Ελλάδα έχει λάβει συνολικά 23,4 δισ. ευρώ (65% των διαθέσιμων πόρων έναντι 59% κατά μέσο όρο στην ΕΕ), εκ των οποίων:
- 12 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις (66% του συνόλου των επιχορηγήσεων) και
- 11,4 δισεκ. ευρώ σε δάνεια (64% του συνόλου των δανείων), έχοντας ολοκληρώσει το 46% των συμφωνημένων στόχων/οροσήμων (έναντι 45% κατά μέσο όρο στην ΕΕ).
Τον Δεκέμβριο του 2025 η Ελλάδα κατέθεσε διπλό αίτημα πληρωμής από τον RRF ποσού ύψους 1,17 δισ. ευρώ, που αφορά το 7ο αίτημα επιχορηγήσεων (883,9 εκατ. ευρώ) και το 6ο αίτημα δανείων (293,8 εκατ. ευρώ), το οποίο εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2026 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά την επιτυχημένη ολοκλήρωση 26 οροσήμων και στόχων.
Μετά την είσπραξη του σχετικού ποσού η Ελλάδα θα έχει απορροφήσει το 68,3% των διαθέσιμων πόρων, έχοντας ολοκληρώσει το 53% των συμφωνημένων στόχων/οροσήμων.
Λειψά και τα δάνεια
Σχετικά με το δανειακό σκέλος του RRF, αξίζει να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός των συμβασιοποιημένων δανείων παρακολουθείται ως προαπαιτούμενος στόχος κατά την υποβολή αιτημάτων είσπραξης του δανειακού σκέλους του Μηχανισμού.
Συγκεκριμένα, έως το τέλος του Φεβρουαρίου 2026 έχουν συμβασιοποιηθεί έργα προϋπολογισμού 9,5 δισ. ευρώ (ή 86% των συνολικών εισπράξεων δανείων) και σύμφωνα με το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δάνεια ύψους 13,3 δισ. ευρώ έπρεπε να είχαν συμβασιοποιηθεί ως προαπαιτούμενο για την κατάθεση όλων των αιτημάτων χρηματοδότησης από το δανειακό σκέλος.
Ωστόσο, καθώς, κατόπιν συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίστηκε η 29η Μαΐου 2026 ως καταληκτική ημερομηνία σύναψης δανειακών συμβάσεων, ο στόχος αυτός κρίνεται εξαιρετικά φιλόδοξος δεδομένου του μέχρι τώρα ρυθμού υπογραφής συμβάσεων.
Όσον αφορά τις εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις, αυτές αναμένεται να πραγματοποιούνται έως το 2029, καθώς τα δάνεια εκταμιεύονται τμηματικά με βάση την πορεία υλοποίησης των έργων.
Όπως τονίζει η ΤτΕ, έως το τέλος του Φεβρουαρίου 2026 οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις ανέρχονταν σε 5,6 δισ. ευρώ, ενώ ως προς το σκέλος των επιχορηγήσεων του RRF, οι εκταμιεύσεις προς τους τελικούς δικαιούχους επιταχύνθηκαν σημαντικά έναντι του 2024.
Ειδικότερα, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025 είχε καταβληθεί ποσό ύψους 7,3 δισεκ. ευρώ (ή 61% των εισπράξεων επιχορηγήσεων) στους τελικούς δικαιούχους, ενώ μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 επιπλέον 6,6 δισ. ευρώ μεταβιβάστηκαν από τον Κρατικό Προϋπολογισμό προς τους φορείς εντός και εκτός της γενικής κυβέρνησης.
Η ανησυχία
Ωστόσο, υπογραμμίζει η ΤτΕ, η πλήρης απορρόφηση των σχετικών πόρων προϋποθέτει την είσπραξη μέσα στο 2026 ποσού ύψους 11,3 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 5,3 δισ. ευρώ για επιχορηγήσεις και 6 δισεκ. ευρώ για δάνεια) με την επιτυχημένη εκπλήρωση 164 στόχων και οροσήμων, γεγονός που κρίνεται εξαιρετικά φιλόδοξο.
Προσθέτει, πως η μη είσπραξη των σχετικών ευρωπαϊκών πόρων για την ολοκλήρωση των συμβασιοποιημένων έργων στο σκέλος των επιχορηγήσεων ενδέχεται να οδηγήσει στην ένταξή τους στο εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και στην ανάγκη χρηματοδότησής τους από εθνικούς πόρους, γεγονός που θα έχει επίπτωση στα δημοσιονομικά μεγέθη, δηλαδή θα αυξήσει τις δαπάνες και θα περιορίσει τα πλεονάσματα.
Οι προτάσεις
Δεδομένης της λήξης του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης NGEU τον Αύγουστο του 2026, η ολοκλήρωση των πιθανών υπολειπόμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και των επενδυτικών σχεδίων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρέπει να συνεχιστεί μέσω και των εναλλακτικών διαύλων ευρωπαϊκής χρηματοδότησης την επόμενη περίοδο, τονίζει η Τράπεζα της Ελλάδος.
