Ένα πρωτοφανές νομοθετικό κουβάρι καλούνται να λύσουν φορολογούμενοι, λογιστές αλλά και οι ίδιοι οι ελεγκτές της Εφορίας, καθώς για τους χρόνους παραγραφής των εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων, ισχύουν τρεις διαφορετικές ταχύτητες.
Η σύγχυση προκύπτει στις περιπτώσεις μη υποβολής δηλώσεων εισοδήματος και ΦΠΑ, υποθέσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν ενιαίοι κανόνες αντιμετώπισής τους.
Ανάλογα με το φορολογικό έτος που αφορά κάθε υπόθεση, η ΑΑΔΕ μπορεί να αναζητήσει εκκρεμείς υποθέσεις ακόμη και 15 χρόνια πίσω, ενώ για άλλα, πιο πρόσφατα έτη, το δικαίωμα ελέγχου έχει ήδη εκπνεύσει.
Η εικόνα αυτή είναι αποτέλεσμα διαδοχικών νομοθετικών παρεμβάσεων, οι οποίες διαμόρφωσαν διαφορετικά χρονικά όρια για την παραγραφή φορολογικών υποθέσεων.
Έτσι, ενώ ορισμένες χρήσεις παραμένουν ανοιχτές για έλεγχο, άλλες, χρονικά μεταγενέστερες, έχουν κλείσει οριστικά, παρά το γεγονός ότι αφορούν την ίδια παράβαση, την μη υποβολή δήλωσης εισοδήματος ή ΦΠΑ.
Το χάος
Όπως έχει διαμορφωθεί το ισχύον πλαίσιο, με τις διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων 10 ετών, προβλέπονται τα ακόλουθα:
- Για τις χρήσεις 2010, 2011, 2012 έως και 2013 προβλέπεται περίοδος παραγραφής στα 15 έτη. Με βάση αυτή την πρόβλεψη, η φορολογική διοίκηση μπορεί να αναζητήσει υποθέσεις μη υποβολής δηλώσεων για το 2010 έως το τέλος του 2026, για το 2011 έως το τέλος του 2027, για το 2012 έως το τέλος του 2028 και για το 2013 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029.
- Για τα φορολογικά έτη 2014, 2015, 2016 και 2017, εφαρμόστηκε η πενταετής παραγραφή, με αποτέλεσμα οι σχετικές προθεσμίες που είχε η στη διάθεσή της η Εφορία να ελέγξει τους… ξεχασιάρηδες φορολογούμενους, να έχουν εκπνεύσει στα έτη 2020, 2021, 2022 και 2023, αντίστοιχα.
- Για τα φορολογικά έτη από το 2018 και μετά, η προθεσμία παραγραφής στις περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης ανέρχεται σε δέκα χρόνια, σύμφωνα με τις νεότερες νομοθετικές παρεμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, αν δεν έχει υποβληθεί φορολογική δήλωση το 2019 για το φορολογικό έτος 2018, η υπόθεση μένει ανοιχτή προς έλεγχο και παραγράφεται στις 31 Δεκεμβρίου 2029.
Το κομφούζιο
Η σημερινή πολυπλοκότητα συνδέεται με τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στη φορολογική νομοθεσία από το 2014 έως το 2024 και παρατηρούνται τα ακόλουθα ασυνήθιστα παράδοξα:
- Φέτος, το 2026, έχουν ήδη παραγραφεί τα φορολογικά έτη 2014, 2015, 2016 και 2017 όμως, δεν θα έχουν παραγραφεί τα έτη 2010, 2011, 2012 και 2013, τα οποία παραγράφονται μετά από 15 χρόνια.
- Το 2029 παραγράφεται το έτος 2013 (15ετής παραγραφή) και το έτος 2018 που ισχύει η 10ετής παραγραφή.
Τονίζεται ότι, εάν παραγραφεί μία υπόθεση, η ΑΑΔΕ δεν έχει το δικαίωμα να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα, ακόμα και αν υποκρύπτεται μεγάλη φοροδιαφυγή.
