Χαρακτηριστικά επιχείρησης ευρείας κλίμακας αποκτά πλέον η μάχη κατά της μεγάλης φοροδιαφυγής, που έχει ξεκινήσει η ΑΑΔΕ, με περισσότερους από 23.000 φορολογικούς ελέγχους και έρευνες να βρίσκονται σε εξέλιξη από τις εξειδικευμένες υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Τα πρώτα αποτελέσματα αποτυπώνουν την ένταση της ελεγκτικής δραστηριότητας, αφού μόνο από 4.227 υποθέσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί έχουν καταλογιστεί φόροι και πρόστιμα που υπερβαίνουν το 1,1 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι το βάρος των ελέγχων μετατοπίζεται πλέον στις πλέον σύνθετες και υψηλού δημοσιονομικού ενδιαφέροντος υποθέσεις.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων κατά τιους πρώτους μήνες του 2026, δείχνουν πως η στρατηγική του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ έχει αλλάξει ριζικά, αφού η παραδοσιακή μέθοδος των τυχαίων ελέγχων φαίνεται να υποκαθίσταται από στοχευμένους ελέγχους με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και άλλων ψηφιακών εργαλείων που διαθέτουν οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες.
Ποιοί είναι στο στόχαστρο
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται μεγάλες επιχειρήσεις, πολυεθνικοί όμιλοι, φυσικά πρόσωπα με μεγάλη οικονομική και περιουσιακή επιφάνεια, αλλά και οργανωμένα κυκλώματα απάτης στον ΦΠΑ.
Για τον έλεγχό τιους, η ΑΑΔΕ αξιοποιεί πλέον ένα νέο επιχειρησιακό μοντέλο, το οποίο συνδυάζει ανάλυση κινδύνου, ψηφιακές διασταυρώσεις και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να εντοπίζονται οι υποθέσεις που εμφανίζουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες εκτεταμένης φοροδιαφυγής.
Στο επίκεντρο της επιχειρησιακής δράσης της εφορίας βρίσκονται τρεις ελεγκτικές υπηρεσίες και συγκεκριμένα το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Φορολογουμένων (Κ.Ε.ΜΕ.Φ.), τα Ελεγκτικά Κέντρα (ΕΛ.ΚΕ.) Αττικής και Θεσσαλονίκης και οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων (Μ.Ε.Φ.ΕΛ.) της νέας υπηρεσίας ΔΕΟΣ (Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών), η δραστηριότητα των οποίων είναι η ακόλουθη:
- Το ΚΕΜΕΦ, που λειτουργεί από τον Φεβρουάριο του 2025, έχει ήδη ολοκληρώσει 1.860 ελέγχους, καταλογίζοντας φόρους και πρόστιμα 869,42 εκατ. ευρώ, με τον μέσο όρο ανά υπόθεση να φτάνει τα 467.430 ευρώ. Παράλληλα, 3.136 έλεγχοι βρίσκονται σε εξέλιξη, με τις προσδοκίες για περαιτέρω βεβαιώσεις να αυξάνονται. Το Κέντρο θεωρείται πλέον η πιο ολοκληρωμένη φοροελεγκτική υπηρεσία της χώρας, με πανελλαδική αρμοδιότητα και εξειδίκευση σε πολυεθνικές, μεγάλες εγχώριες επιχειρήσεις και φορολογουμένους με σύνθετες ή διασυνοριακές συναλλαγές και στη δράση αξιοποιεί ψηφιακά εργαλεία, τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένα μοντέλα ανάλυσης κινδύνου.
- Τα Ελεγκτικά Κέντρα, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 ολοκλήρωσαν 2.092 ελέγχους, βεβαιώνοντας φόρους και πρόστιμα 154,73 εκατ. ευρώ ή περίπου 74.000 ευρώ ανά υπόθεση. Το ποσοστό είσπραξης ανέρχεται στο 9,7%, ενώ σε εκκρεμότητα παραμένουν 16.557 έλεγχοι, αριθμός που δείχνει το εύρος των υποθέσεων που έχουν ανοίξει.
- Οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων, που αντικατέστησαν τις Υπηρεσίες Ελέγχου και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων, που έχουν αναλάβει τις πιο «βαριές» υποθέσεις φοροδιαφυγής και απάτης, στο πρώτο τρίμηνο του 2026 διενήργησαν 37 έρευνες για απάτη στον ΦΠΑ, εντοπίζοντας διαφυγόντα έσοδα 1,9 εκατ. ευρώ. Σε όλες τις περιπτώσεις απενεργοποιήθηκαν οι ΑΦΜ των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων, που λειτουργούσαν ως «εξαφανισμένοι έμποροι».
Επίσης, πραγματοποίησαν 238 έρευνες για λοιπές υποθέσεις φοροδιαφυγής, με διαπιστωθέντα διαφυγόντα έσοδα 50,93 εκατ. ευρώ και σε εξέλιξη βρίσκονται ακόμη 3.065 έρευνες, αριθμός που καταδεικνύει το βάθος και την έκταση των κυκλωμάτων φοροδιαφυγής που διερευνώνται.
