Ένα συντονισμένο πλάνο πέντε σημείων με στόχο τον ριζικό εκσυγχρονισμό του τεχνικού και κατασκευαστικού κλάδου παρουσίασε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, κατά την τοποθέτησή του στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026» του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).
Η πρωτοβουλία επιδιώκει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στα ερευνητικά ιδρύματα και την καθημερινή κατασκευαστική δραστηριότητα, δίνοντας έμφαση στις τεχνολογίες ConTech, την πράσινη μετάβαση και τα ψηφιακά εργαλεία.
Οι πέντε πυλώνες της συνεργασίας
Η πρόταση της Πολιτείας προς τον τεχνικό κόσμο εστιάζει στις εξής παρεμβάσεις:
-
Υιοθέτηση εγχώριας καινοτομίας (First Buyers): Μετατροπές των τεχνικών εταιρειών σε πρώτους αγοραστές των τεχνολογιών που παράγονται στην Ελλάδα. Ζητείται η άμεση σύνδεσή τους με τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας, ώστε να αξιοποιηθούν οι πατέντες και οι λύσεις που σχεδιάζουν τα ελληνικά ερευνητικά κέντρα και οι startups.
-
Φοροελαφρύνσεις για R&D έως 315%: Παροχή ισχυρών φορολογικών υπερεκπτώσεων για δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης. Το μέτρο στοχεύει στην παραγωγή πιλοτικών οικολογικών υλικών, την καθολική ενσωμάτωση του μοντέλου BIM και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών στο πεδίο. Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) σε συνεργασία με το ΤΕΕ θα εκδώσουν εξειδικευμένο φορολογικό οδηγό.
-
Αξιολόγηση τεχνολογικής ωριμότητας: Σύσταση κοινής ομάδας εργασίας (ΓΓΕΚ - ΤΕΕ) με αντικείμενο την εκτίμηση του δείκτη Technology Readiness Level (TRL). Στη συνέχεια, θα ενεργοποιηθεί μηχανισμός Technology Foresight για τη συστηματική χαρτογράφηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων.
-
Ανθεκτικές υποδομές με τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης: Σχεδιασμός έργων με βάση την αρχή Resilient-by-Design. Για πρώτη φορά, παρέχεται στους μελετητές μηχανικούς πρόσβαση στον εθνικό υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και τις υποδομές AI της χώρας, με σκοπό τη μοντελοποίηση κλιματικών κινδύνων και τη διαχείριση υποδομών σε πραγματικό χρόνο.
-
Ψηφιακός εκσυγχρονισμός μικρομεσαίων γραφείων: Προγράμματα επανειδίκευσης (Reskilling) για μηχανικούς σε όλη την επικράτεια. Με τη συνδρομή πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων, αξιοποιούνται πόροι των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων για την εισαγωγή εργαλείων BIM, GIS και AI στα τοπικά τεχνικά γραφεία.
Χρηματοδοτικά εργαλεία και δημόσιες επενδύσεις
Για την υποστήριξη του εγχειρήματος, οι εθνικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη ανήλθαν στο 1,54% του ΑΕΠ (δηλαδή 3,66 δισ. ευρώ), ενώ έχουν ήδη δημιουργηθεί 13 Περιφερειακοί Κόμβοι Καινοτομίας. Επιπλέον, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών στα ερευνητικά κέντρα ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ.
Στο πεδίο των ιδιωτικών επενδύσεων, ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος κινητοποιεί κεφάλαια άνω των 4 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας ειδικό καθεστώς 150 εκατ. ευρώ για την ενσωμάτωση AI και πράσινων τεχνολογιών στις ΜμΕ. Παράλληλα, τα ταμεία EquiFund II και ΕΑΤΕ διοχετεύουν κεφάλαια σε νεοφυείς επιχειρήσεις των κλάδων CleanTech και ConTech.
Σε επίπεδο υπολογιστικής ισχύος, οι μελετητές αποκτούν επιχειρησιακή πρόσβαση:
-
Στον υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ»
-
Στο ευρωπαϊκό AI Factory «Pharos»
-
Στο AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ
Οι υποδομές αυτές επιτρέπουν τη δημιουργία Ψηφιακών Διδύμων (Digital Twins) και την ακριβή προσομοίωση περιβαλλοντικών απειλών.
Εφαρμογές στην πράξη
Η σύνδεση της έρευνας με την καθημερινότητα αποτυπώνεται σε ήδη εξελισσόμενα έργα:
-
Flyover Θεσσαλονίκης: Χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών προσομοιώσεων κυκλοφορίας.
-
Διαχείριση νερού: Τοποθέτηση έξυπνων αισθητήρων από το ΕΚΕΤΑ και την ΕΥΑΘ για τον ποιοτικό έλεγχο του πόσιμου νερού.
-
Πολιτική Προστασία: Ενσωμάτωση ερευνητικών εφαρμογών στη διαχείριση κρίσεων και στο πρόγραμμα Antinero.
Όπως υπογράμμισε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, η ανθεκτικότητα των υποδομών αποτελεί ουσιαστική αναπτυξιακή ευκαιρία για την εγχώρια οικονομία και όχι απλή γραφειοκρατική υποχρέωση.
