Στο ιστορικό επίπεδο των 1,2 τρισ. δολαρίων εκτοξεύθηκε το ετήσιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, καθώς η ισχυρή επίδοση των εξαγωγών προς τρίτες αγορές αντιστάθμισε τη συνεχιζόμενη κατάρρευση του διμερούς εμπορίου με τις ΗΠΑ.
Η κινεζική οικονομία έκλεισε το 2025 με εμπορικό πλεόνασμα 1,19 τρισ. δολαρίων, αυξημένο κατά 20% σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της τελωνειακής αρχής που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα, Τετάρτη. Οι εξαγωγές για το σύνολο του έτους αυξήθηκαν κατά 5,5%, ενώ οι εισαγωγές παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες, αποτυπώνοντας την επίμονη αδυναμία της εγχώριας ζήτησης.
Τον Δεκέμβριο, οι εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά 6,6% σε ετήσια βάση σε όρους δολαρίου, ξεπερνώντας σημαντικά την πρόβλεψη των αναλυτών για αύξηση 3% και επιταχύνοντας σε σχέση με την άνοδο 5,9% του Νοεμβρίου. Παράλληλα, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 5,7%, υπερβαίνοντας κατά πολύ τις προσδοκίες για άνοδο μόλις 0,9% και καταγράφοντας τον ισχυρότερο ρυθμό από τον Σεπτέμβριο του 2024.
Πίσω από τα θετικά συνολικά μεγέθη, ωστόσο, κρύβεται μια βαθιά μεταβολή στη γεωγραφία του κινεζικού εμπορίου. Οι αποστολές προς τις ΗΠΑ σημείωσαν βουτιά 30% τον Δεκέμβριο σε ετήσια βάση, σημειώνοντας τον ένατο διαδοχικό μήνα πτώσης, ενώ και οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 29%. Για το σύνολο του 2025, οι κινεζικές εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά υποχώρησαν κατά 20% και οι εισαγωγές κατά 14,6%, εν μέσω συνεχιζόμενων εμπορικών εντάσεων και δασμολογικών περιορισμών.
Ο εκπρόσωπος της τελωνειακής αρχής, Λι Νταλιάνγκ, κάλεσε σε «διάλογο και διαπραγμάτευση», τονίζοντας ότι οι εμπορικές σχέσεις Κίνας–ΗΠΑ θα πρέπει να είναι «αμοιβαία επωφελείς». Παρά τη συμφωνία Ουάσιγκτον και Πεκίνου τον Οκτώβριο για ετήσια εκεχειρία στο εμπορικό μέτωπο, η οποία περιλάμβανε την άρση ορισμένων δασμών και εξαγωγικών περιορισμών, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αποσύνδεση των δύο οικονομιών συνεχίζεται.
Την ίδια ώρα, οι Κινέζοι εξαγωγείς ενίσχυσαν σημαντικά την παρουσία τους σε άλλες αγορές. Οι εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 12% τον Δεκέμβριο και προς τις χώρες της ASEAN κατά 11%, ενώ οι εισαγωγές από την ΕΕ ενισχύθηκαν κατά 18%. Αντίθετα, οι εισαγωγές από τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας μειώθηκαν κατά 5%.
Η διεύρυνση του κινεζικού πλεονάσματος προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στους βασικούς εμπορικούς εταίρους της χώρας. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, κάλεσε το Πεκίνο τον Δεκέμβριο να μειώσει την εξάρτησή του από τις εξαγωγές και να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις για την τόνωση της εσωτερικής κατανάλωσης. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο οικονομολόγος του Brookings Institution, Εσγουάρ Πρασάντ, προειδοποίησε ότι το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα μπορεί να αποδειχθεί «εξίσου καταστροφικό για το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα όσο και οι δασμοί του Τραμπ», αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων προστατευτικών μέτρων διεθνώς.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τις δομικές αδυναμίες της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου. Η Κίνα συνεχίζει να βρίσκεται υπό αποπληθωριστικές πιέσεις, με τις τιμές καταναλωτή να παραμένουν αμετάβλητες το 2025, πολύ χαμηλότερα από τον επίσημο στόχο αύξησης περίπου 2%. Η παρατεταμένη κρίση στην αγορά ακινήτων και η αδύναμη αγορά εργασίας επιβαρύνουν την καταναλωτική εμπιστοσύνη και περιορίζουν τη ζήτηση.
Στο πεδίο των εμπορευμάτων, οι εισαγωγές σόγιας ανήλθαν πέρυσι σε 111,8 εκατ. τόνους, αυξημένες κατά 6,5% σε ετήσια βάση, αν και τον Δεκέμβριο η άνοδος περιορίστηκε στο 1,3%, με τις εισαγωγές να διαμορφώνονται στους 8 εκατ. τόνους. Παράλληλα, οι εξαγωγές σπανίων γαιών αυξήθηκαν κατά 32% τον Δεκέμβριο, φθάνοντας τους 4.392 τόνους, ενώ για το σύνολο του έτους ήταν αυξημένες κατά 12,9%.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Pinpoint Asset Management, Ζιγουέι Ζανγκ, εκτιμά ότι το Πεκίνο θα διατηρήσει αμετάβλητη τη μακροοικονομική του πολιτική τουλάχιστον κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, καθώς οι ισχυρές εξαγωγές λειτουργούν ως αντίβαρο στην υποτονική εσωτερική ζήτηση. Η Κίνα αναμένεται να ανακοινώσει την επόμενη εβδομάδα τα στοιχεία για το ΑΕΠ του τέταρτου τριμήνου και του συνόλου του έτους, με τους αναλυτές να προβλέπουν ανάπτυξη 4,5% στο τέλος του 2025, έναντι επίσημου στόχου περίπου 5%.
