Τα έσοδα των ΗΠΑ από δασμούς μειώθηκαν αισθητά τον Δεκέμβριο, καταγράφοντας τη δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία πτώση, παρά το ιστορικά υψηλό σύνολο για το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
Σχεδόν 3 δισ. δολάρια λιγότερα εισέρρευσαν στα ταμεία των ΗΠΑ από δασμούς μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου, όπως προκύπτει από νέα έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που δόθηκε στη δημοσιότητα αργά την Τρίτη. Τον Δεκέμβριο τα έσοδα από τελωνειακούς δασμούς διαμορφώθηκαν στα 27,89 δισ. δολάρια, ολοκληρώνοντας μια χρονιά κατά την οποία ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναδιαμόρφωσε εκ βάθρων την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ.
Το συνολικό ποσό δασμών που εισπράχθηκε το 2025 διαμορφώθηκε στα 264,05 δισ. δολάρια, ιστορικό υψηλό σε ετήσια βάση. Ωστόσο, πρόκειται για τη δεύτερη διαδοχική μηνιαία μείωση, μετά την απόφαση του Λευκού Οίκου να περιορίσει βασικούς δασμούς τον Νοέμβριο.
Δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία υποχώρηση
Η κορύφωση των εσόδων καταγράφηκε τον Οκτώβριο, όταν οι δασμοί απέφεραν 31,35 δισ. δολάρια. Τον Νοέμβριο ακολούθησε η πρώτη κάμψη, με τις εισπράξεις να μειώνονται στα 30,76 δισ. δολάρια, ενώ τα στοιχεία του Δεκεμβρίου δείχνουν πτώση άνω του 10% σε σχέση με το υψηλό του Οκτωβρίου.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ακόμη μία ένδειξη του τρόπου με τον οποίο οι δασμοί αναδιατάσσουν το παγκόσμιο εμπόριο, περιορίζοντας τις ροές προς τις ΗΠΑ. Την ίδια κατεύθυνση δείχνουν και τα πρόσφατα στοιχεία για το εμπορικό ισοζύγιο των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το υπουργείο Εμπορίου, το εμπορικό έλλειμμα συρρικνώθηκε τον Νοέμβριο στα 29,4 δισ. δολάρια, το χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2009, αν και η δημοσίευση των δεδομένων καθυστέρησε λόγω του περσινού shutdown της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο καθοριστικός παράγοντας είναι το εκτεταμένο πρόγραμμα δασμών του Τραμπ, το οποίο προκάλεσε αναστάτωση στους εισαγωγείς και οδήγησε σε επανατοποθέτηση του παγκόσμιου εμπορίου, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα αμερικανικά λιμάνια, σε χαμηλότερα επίπεδα.
Από τα 6,8 δισ. στα 27,9 δισ. μέσα σε έναν χρόνο
Τα στοιχεία του Δεκεμβρίου αναδεικνύουν πόσο δραστικά έχει αλλάξει το τοπίο μέσα σε έναν χρόνο. Τον Δεκέμβριο του 2024, οι ΗΠΑ είχαν εισπράξει μόλις 6,81 δισ. δολάρια από δασμούς, έναντι ποσού υπερτετραπλάσιου έναν χρόνο αργότερα. Συνολικά, σε ολόκληρο το 2024, τα έσοδα από δασμούς είχαν ανέλθει περίπου στα 79 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, η μηνιαία έκθεση του υπουργείου Οικονομικών έδειξε ότι το ομοσπονδιακό έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 602 δισ. δολάρια το διάστημα Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου, δηλαδή στο πρώτο τρίμηνο του δημοσιονομικού έτους. Μόνο τον Δεκέμβριο, το έλλειμμα ανήλθε στα 145 δισ. δολάρια, υπερβαίνοντας κατά πολύ τα έσοδα από δασμούς, παρά τους συχνούς ισχυρισμούς του Τραμπ ότι οι δασμοί «ισοσκελίζουν» τον προϋπολογισμό.
Λίγες στιγμές μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, ο Αμερικανός πρόεδρος μιλούσε στο Ντιτρόιτ, επαναλαμβάνοντας ότι οι δασμοί αποφέρουν «εκατοντάδες δισεκατομμύρια» στο αμερικανικό Δημόσιο.
Αβεβαιότητα για το 2026 και νέες εμπορικές εντάσεις
Η σταδιακή αποκλιμάκωση των εσόδων δεν αιφνιδίασε τους αναλυτές, καθώς το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου έχει ήδη μειώσει κατά 1 τρισ. δολάρια τις προβλέψεις του για τα έσοδα από δασμούς την επόμενη δεκαετία. Παρ’ όλα αυτά, οι δασμοί παραμένουν κεντρικό εργαλείο στη ρητορική και την πολιτική ατζέντα του Λευκού Οίκου.
Πρόσφατα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι δασμοί μπορούν να χρηματοδοτήσουν ακόμη και αύξηση 500 δισ. δολαρίων στον ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ, ποσό που υπερδιπλασιάζει το σύνολο των δασμών που εισπράχθηκαν το 2025.
Η αβεβαιότητα συνεχίζεται και το 2026, με τον πρόεδρο να απειλεί αυτή την εβδομάδα με επιβολή δασμών 25% σε προϊόντα χωρών που «συνεργάζονται» εμπορικά με το Ιράν. Παράλληλα, εκκρεμεί κρίσιμη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για τους λεγόμενους «καθολικούς» δασμούς του Τραμπ, με την ετυμηγορία να αναμένεται ακόμη και εντός των επόμενων ημερών.
Στο μεταξύ, τα στοιχεία δείχνουν ότι η μείωση του εμπορίου αφορά κυρίως τις ΗΠΑ. Έκθεση της Project44 τον Ιανουάριο κατέγραψε πτώση 28% στις αμερικανικές εισαγωγές από την Κίνα το 2025 και μείωση 38% στις εξαγωγές προς την κινεζική αγορά, περιγράφοντας την εξέλιξη ως «μία από τις πιο απότομες διμερείς συρρικνώσεις εμπορίου στη σύγχρονη ιστορία».
Την ίδια ώρα, σε άλλες περιοχές του κόσμου το εμπόριο κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Την προηγούμενη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Mercosur με τέσσερις μεγάλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, με πληθυσμό άνω των 700 εκατομμυρίων ανθρώπων.
