Νέο σχέδιο για την καταπολέμηση της απάτης στον ΦΠΑ, βάζοντας στο στόχαστρο τα κυκλώματα τύπου καρουζέλ και τους «εξαφανισμένους εμπόρους δρομολογεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Βασικός μοχλός της δράση κατά της απάτης στον ΦΠΑ θα είναι οι τεχνικές ανάλυσης δεδομένων και κινδύνου, με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ειδικότερα η ηγεσία της ΑΑΔΕ ζήτησε και έλαβε από τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες προτάσεις για τη διερεύνηση εναλλακτικών προσεγγίσεων εκτίμησης του κενού ΦΠΑ που αποδίδεται στην απάτη του εξαφανισμένου εμπόρου.
Παράλληλα αναπτύσσεται ένα «διαρθρωτικό θεωρητικό μοντέλο», το οποίο θα αναλύει τη σχέση μεταξύ των κύριων μακροοικονομικών και λοιπών μεταβλητών (πραγματικό ΑΕΠ, εισόδημα, επίπεδο τιμών, μεσοσταθμικός συντελεστής ΦΠΑ και κενό ΦΠΑ) και των εσόδων ΦΠΑ από τις ΔΟΥ και εκτίμηση του οικονομετρικού μοντέλου που ταυτοποιεί τις παραπάνω μεταβλητές και εκτιμά τις επιδράσεις τους στην πορεία των εσόδων ΦΠΑ από ΔΟΥ.
Στις εισηγήσεις που επέδωσαν οι ελεγκτικές υπηρεσίες περιλαμβάνονται επίσης:
- Ο προσδιορισμός με όσο γίνεται μεγαλύτερη ακρίβεια του φορολογικού κενού στα ενεργειακά προϊόντα και στα καπνικά.
- Ο προσδιορισμός του φορολογικού κενού ΦΠΑ για το έτος 2023, στο πλαίσιο της ετήσια έρευνας που διενεργεί η Κομισιόν.
- Ο προσδιορισμός του φορολογικού κενού ΦΠΑ στη φορολογίας εισοδήματος Νομικών Προσώπων.
Ακόμη, οι ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ ανταλλάσσουν τεχνογνωσία στην εφαρμογή εκτιμητικών τεχνικών, την επικαιροποίηση και τη βελτίωση των υφιστάμενων μεθόδων εκτίμησης το κινδύνου.
Και διασταυρώσεις
Συγχρόνως, διεξάγονται διασταυρώσεις και έλεγχοι, αξιοποιώντας στοιχεία που φτάνουν στην ΑΑΔΕ από τρίτους φορείς και από τα συστήματα της ΑΑΔΕ, όπως το myDATA, το σύστημα εισροών – εκροών, το TAXIS και το τελωνειακό σύστημα ICIS.
Επίσης, για το 2025 ζητήθηκε η πραγματοποίηση 900 ερευνών καταπολέμησης φοροδιαφυγής και απάτης ΦΠΑ, καθώς και τουλάχιστον 1.200 ειδικών στοχευμένων μερικών επιτόπιων ελέγχων σε τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας που παρουσιάζουν αυξημένους κινδύνους φοροδιαφυγής και απάτης.
Στο πλαίσιο των ελέγχων αξιοποιούνται στοιχεία από ειδικά σχεδιασμένο πρόγραμμα ανάλυσης κινδύνου και συνδυασμένης πληροφόρησης και συγχρόνως από το σύστημα Ανάλυσης Δικτύων Συναλλαγών (Transaction Network Analysis- ΤΝΑ), του οποίου κύριος σκοπός είναι η επεξεργασία και ανάλυση στοχοθετημένων πληροφοριών για τη διασυνοριακή απάτη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.
Σημειώνεται ότι το κενό ΦΠΑ, δηλαδή η διαφορά μεταξύ των εκτιμώμενων εσόδων από τον ΦΠΑ και εκείνου που θα εισπράττονταν με βάση το πραγματικό ύψος των συναλλαγών στην οικονομία, σύμφωνα τα τελευταία στοιχεία της Κομισιόν, έχει συρρικνωθεί στο 13,7%, από το 29% όπου βρισκόταν το 2017, αλλά παραμένει σε υψηλά επίπεδα και στόχος είναι να μειωθεί στο 5% έτος 2029, που είναι ο μέσος ευρωπαϊκός όρος.
